- De maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige kan slechts worden opgelegd, indien: a. de ernst van het begane misdrijf of de veelvuldigheid van de begane misdrijven of voorafgegane veroordelingen wegens misdrijf hiertoe aanleiding geven, en b. de maatregel in het belang is van een zo gunstig mogelijke verdere ontwikkeling van de verdachte.
- De rechter legt de maatregel slechts op, nadat hij zich een met redenen omkleed, gedagtekend en ondertekend advies heeft doen overleggen van de raad voor de kinderbescherming, dat wordt ondersteund door ten minste een gedragsdeskundige. Indien dit advies eerder dan een jaar voor de aanvang van de terechtzitting is gedagtekend kan de rechter hier slechts gebruik van maken met instemming van het openbaar ministerie en de verdachte. Indien de maatregel met toepassing van artikel 77c wordt opgelegd aan een jongvolwassene die ten tijde van het misdrijf of de misdrijven die voor het opleggen van de maatregel aanleiding geeft of geven, de leeftijd van achttien jaren maar nog niet de leeftijd van drieëntwintig jaren heeft bereikt, kan een advies van de raad voor de kinderbescherming achterwege blijven en wordt met een advies van een gedragsdeskundige volstaan.
- De rechter geeft in zijn uitspraak aan waar de maatregel uit bestaat. De maatregel kan inhouden dat de veroordeelde aan een programma deelneemt in een door de rechter aan te wijzen instelling of dat de veroordeelde een ambulant programma zal volgen onder begeleiding van een door de rechter aan te wijzen organisatie.
- De rechter kan, ter ondersteuning van het programma, bedoeld in het derde lid, bevelen dat de veroordeelde gedurende de nacht in een inrichting als bedoeld in de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen verblijft.
- Aan het programma kan elektronisch toezicht worden verbonden.
- De rechter kan bij zijn uitspraak, ambtshalve of op vordering van het openbaar ministerie, bevelen dat het programma dadelijk uitvoerbaar is, indien er ernstig rekening mee moet worden gehouden dat de veroordeelde opnieuw een strafbaar feit zal plegen of zich belastend zal gedragen en de dadelijke uitvoerbaarheid in het belang van de jeugdige is.
- Het bevel, bedoeld in het zesde lid, kan door de rechter die kennisneemt van het hoger beroep, ambtshalve, op verzoek van de veroordeelde of op vordering van het openbaar ministerie, worden opgeheven.
- De maatregel wordt opgelegd voor de tijd van ten minste zes maanden en ten hoogste een jaar.
- De maatregel eindigt van rechtswege bij het onherroepelijk worden van een rechterlijke uitspraak waarbij de verdachte opnieuw de maatregel of de maatregel plaatsing in een inrichting voor jeugdigen wordt opgelegd.
←
Terug 77t · Voorwaardelijk einde van de jeugdmaatregel
Verder 77wa · Jeugdhulp binnen het gedragsprogramma
→
Artikel 77w Sr: De gedragsbeïnvloedende maatregel voor jeugdigen
De gedragsbeïnvloedende maatregel voor jeugdigen
Wettekst
Toelichting
Sommige jongeren hebben meer nodig dan een straf en tegelijk minder dan gesloten plaatsing. Voor die groep bestaat de maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige: een verplicht programma dat gericht is op gedragsverandering, opgelegd door de rechter en uitgevoerd binnen een instelling of ambulant. Dit artikel bepaalt wanneer die maatregel kan worden opgelegd, wat zij kan inhouden en hoe lang zij duurt.
De twee voorwaarden
De maatregel kan alleen worden opgelegd als aan beide eisen is voldaan. Ten eerste moet de ernst van het misdrijf, het aantal gepleegde misdrijven of het aantal eerdere veroordelingen daartoe aanleiding geven. Ten tweede moet de maatregel in het belang zijn van een zo gunstig mogelijke verdere ontwikkeling van de verdachte. Die tweede eis geeft de maatregel haar karakter: zij is er niet om leed toe te voegen, maar om een jongere op een ander spoor te zetten.
Advies vooraf
De rechter mag pas beslissen nadat hij een gemotiveerd, gedagtekend en ondertekend advies van de raad voor de kinderbescherming heeft laten overleggen, ondersteund door ten minste één gedragsdeskundige. Is dat advies ouder dan een jaar voor het begin van de zitting, dan kan de rechter het alleen gebruiken met instemming van het openbaar ministerie en de verdachte. Wordt het jeugdstrafrecht via artikel 77c Sr toegepast op een jongvolwassene die ten tijde van het feit achttien maar nog geen drieëntwintig jaar was, dan kan het advies van de raad achterwege blijven en volstaat het advies van een gedragsdeskundige.
Wat het programma kan inhouden
- De rechter maakt het concreet. Hij geeft in zijn uitspraak aan waaruit de maatregel bestaat; hij verwijst niet naar een open opdracht.
- Intern of ambulant. Het programma kan worden gevolgd in een door de rechter aangewezen instelling, of ambulant onder begeleiding van een aangewezen organisatie.
- Nachtverblijf als ondersteuning. Ter ondersteuning kan de rechter bevelen dat de veroordeelde de nacht doorbrengt in een justitiële jeugdinrichting.
- Elektronisch toezicht. Aan het programma kan elektronisch toezicht worden verbonden.
Duur, dadelijke uitvoerbaarheid en einde
De maatregel duurt ten minste zes maanden en ten hoogste een jaar. De rechter kan bevelen dat het programma dadelijk uitvoerbaar is, ook al is de uitspraak nog niet onherroepelijk. Daarvoor is nodig dat er ernstig rekening mee moet worden gehouden dat de veroordeelde opnieuw een strafbaar feit pleegt of zich belastend zal gedragen, én dat die onmiddellijke start in het belang van de jongere is. In hoger beroep kan dat bevel weer worden opgeheven, ambtshalve, op verzoek van de veroordeelde of op vordering van het openbaar ministerie. Wordt later opnieuw deze maatregel of plaatsing in een inrichting voor jeugdigen opgelegd, dan eindigt de lopende maatregel van rechtswege zodra die uitspraak onherroepelijk is.
In de praktijk
Voor jongere en ouders betekent dit een jaar waarin veel wordt gevraagd: afspraken, trainingen, school en soms verblijf op vaste tijden. Vraag daarom op de zitting precies na wat het programma inhoudt, wie het uitvoert en hoe vaak er contact is. Werkt de jongere niet naar behoren mee, dan kan de vervangende jeugddetentie uit artikel 77wb Sr in beeld komen; artikel 77wa Sr maakt het mogelijk dat een deel van het programma uit jeugdhulp bestaat. Loopt het ergens spaak, meld dat dan snel bij de begeleidende organisatie in plaats van afspraken te laten verlopen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Moet een gedragsdeskundige het advies voor de maatregel bevestigen?
De maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige mag pas worden opgelegd na een advies van de raad voor de kinderbescherming dat door ten minste een gedragsdeskundige wordt ondersteund. De Hoge Raad beslist dat dit niet betekent dat er een afzonderlijk advies van een gedragsdeskundige met dezelfde conclusie moet zijn. Het hof mocht het advies van de raad dus volgen, ook al vond de psycholoog de maatregel te zwaar. Het beroep wordt verworpen.
-
Wanneer horen zware voorwaarden in de gedragsmaatregel thuis?
De maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige kan alleen worden opgelegd bij een ernstig of veelvuldig misdrijf en duurt ten minste zes maanden en ten hoogste een jaar. De Hoge Raad overweegt dat de wetgever met het bestaan van die maatregel voor ogen stond dat voorwaarden die langer duren dan zes maanden of bijzonder intensief zijn, bij voorkeur binnen die maatregel worden toegepast en niet als bijzondere voorwaarde bij een voorwaardelijke straf. Tegen die achtergrond had het hof nader moeten motiveren waarom het een intensief behandelprogramma als voorwaarde oplegde; de strafoplegging wordt vernietigd.
-
Wie kan het bevel tot dadelijke uitvoerbaarheid opheffen?
Volgens de Hoge Raad geldt als hoofdregel dat een rechterlijke beslissing pas wordt uitgevoerd nadat zij onherroepelijk is geworden. De rechter kan alleen bevelen dat een straf of maatregel dadelijk uitvoerbaar is in de gevallen waarin de wet hem die bevoegdheid geeft; voor de voorwaarden bij een voorwaardelijk opgelegde ISD-maatregel doet de wet dat niet, zodat de rechtbank dat bevel niet had mogen geven. De Hoge Raad vernietigt de beschikking van het hof in het belang der wet.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.