- Voorbereiding van een misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van acht jaren of meer is gesteld is strafbaar, wanneer de dader opzettelijk voorwerpen, stoffen, informatiedragers, ruimten of vervoermiddelen bestemd tot het begaan van dat misdrijf verwerft, vervaardigt, invoert, doorvoert, uitvoert of voorhanden heeft.
- Het maximum van de hoofdstraffen op het misdrijf gesteld wordt bij voorbereiding met de helft verminderd.
- Geldt het een misdrijf waarop levenslange gevangenisstraf is gesteld, dan wordt gevangenisstraf opgelegd van ten hoogste vijftien jaren.
- De bijkomende straffen zijn voor voorbereiding dezelfde als voor het voltooide misdrijf.
- Onder voorwerpen worden verstaan alle zaken en alle vermogensrechten.
Artikel 46 Sr: Voorbereiding van een ernstig misdrijf
Voorbereiding van een ernstig misdrijf
Wettekst
Toelichting
Bij de zwaarste misdrijven grijpt de wet eerder in dan bij poging. Wie opzettelijk middelen bijeenbrengt die bestemd zijn om zo'n misdrijf te plegen, is al strafbaar voordat er van een begin van uitvoering sprake is. Deze bepaling geldt alleen bij misdrijven waarop naar de wettelijke omschrijving acht jaar gevangenisstraf of meer staat. Bij lichtere feiten bestaat strafbare voorbereiding niet.
Welke misdrijven eronder vallen
Bepalend is het strafmaximum dat de wet op het beoogde misdrijf stelt, niet de straf die de rechter uiteindelijk zou opleggen. De grens ligt bij acht jaar. Dat betekent dat het gaat om de zware categorie: denk aan levensdelicten, gijzeling, zware geweldsmisdrijven en de zwaardere vermogens- en drugsdelicten. Voor lichtere misdrijven begint de strafbaarheid pas bij de poging van artikel 45 Sr.
Waarop de voorbereiding betrekking heeft
- De middelen. Het gaat om voorwerpen, stoffen, informatiedragers, ruimten of vervoermiddelen. Het vijfde lid rekent tot voorwerpen alle zaken en alle vermogensrechten, zodat ook geld en aanspraken eronder vallen.
- De handelingen. Strafbaar is het verwerven, vervaardigen, in- of uitvoeren, doorvoeren of voorhanden hebben ervan. Voorhanden hebben is genoeg; de dader hoeft er nog niets mee te hebben gedaan.
- De bestemming. De middelen moeten bestemd zijn om juist dat misdrijf te begaan. Dat is het kernbestanddeel en meestal het strijdpunt in de rechtszaal.
Bestemming en opzet
Veel van wat onder deze bepaling valt is op zichzelf alledaags en volstrekt legaal. Dat een voorwerp gevaarlijk kán zijn, is dan ook niet beslissend. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad gaat het erom of de middelen, afzonderlijk of in hun gezamenlijkheid, naar hun uiterlijke verschijningsvorm op dat moment dienstig konden zijn voor het misdadige doel dat de verdachte ermee voor ogen had. Of de spullen in werkelijkheid genoeg waren om het plan te laten slagen, is daarbij niet de toets. De bestemming wordt dus afgeleid uit het geheel: de combinatie van de aangetroffen zaken, het moment en de plaats, de rol van de betrokkene en wat er verder aan gedrag en communicatie bekend is. Daarnaast is opzet vereist. De verdachte moet zich bewust zijn geweest van die misdadige bestemming; wie de spullen zonder enig besef vervoert of bewaart, valt buiten de bepaling.
De straf
Het maximum van de hoofdstraffen op het beoogde misdrijf wordt bij voorbereiding gehalveerd. Staat op dat misdrijf levenslange gevangenisstraf, dan geldt bij voorbereiding een maximum van vijftien jaar gevangenisstraf. De bijkomende straffen zijn dezelfde als bij het voltooide misdrijf. De straf blijft dus gekoppeld aan het misdrijf waarop de voorbereiding was gericht.
Afbakening en terugtred
Voorbereiding houdt op waar de poging van artikel 45 Sr begint: zodra er een begin van uitvoering is, gaat het om poging. Andersom geldt dat wie uit zichzelf afziet van het misdrijf, zich kan beroepen op artikel 46b Sr; die bepaling geldt uitdrukkelijk ook voor voorbereiding. Verder is voorbereiding iets anders dan deelneming: wie een ander helpt bij een misdrijf dat daadwerkelijk wordt gepleegd, valt onder de artikelen 47 of 48 Sr.
In de praktijk
Omdat het bewijs bijna volledig op de bestemming van de aangetroffen zaken drijft, is de verdediging in deze zaken vaak gericht op de vraag of dat verband hard genoeg is. Een onschuldige verklaring voor het bezit kan voldoende zijn, maar moet dan wel standhouden tegenover de rest van het dossier. Wie als verdachte in zo'n onderzoek terechtkomt, doet er verstandig aan direct een advocaat in te schakelen; de politie moet de verdachte vóór het verhoor op dat recht wijzen (artikel 27c Sv).
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Waarvoor moet het voorwerp bestemd zijn?
Strafbare voorbereiding vereist dat het voorwerp bestemd is tot het begaan van het misdrijf dat werd voorbereid, en niet tot het begaan van de voorbereiding zelf, aldus de Hoge Raad op grond van de tekst van de wet. Uit de bewijsvoering van het hof kon niet volgen dat de telefoon waarmee de verdachte zijn mededader mondeling informatie gaf, bestemd was tot de voorbereide overval of afpersing. Het arrest is vernietigd en de zaak is teruggewezen.
-
Voorbereiding terwijl het misdrijf nooit kon lukken?
De verdachte had handelingen verricht ter voorbereiding van zedenmisdrijven met een kind dat in werkelijkheid niet bestond. Het verweer dat voorbereiding dan niet strafbaar kan zijn, stelt volgens de Hoge Raad een eis die de wet niet kent en die ook niet past bij het karakter van strafbare voorbereiding. Voldoende is dat uit de bewijsvoering volgt dat de bewezen handelingen strekten ter voorbereiding van de bedoelde misdrijven en dat het opzet van de verdachte daarop was gericht. Het cassatieberoep is verworpen.
-
Hoe bepaald moet het voorbereide misdrijf zijn?
Voor voorbereiding van moord hoeft uit de bewijsvoering niet te blijken wie het beoogde slachtoffer is, oordeelt de Hoge Raad; die opvatting is te beperkt. Vereist is alleen dat met voldoende bepaaldheid blijkt op welk misdrijf de voorbereidingshandelingen en de voorbereidingsmiddelen waren gericht en dat het opzet van de verdachte op het begaan daarvan was gericht. Het oordeel van het hof dat uit onder meer de aard van de aangetroffen wapenvoorraad en een eigen administratie met betalingen bleek dat het om voorbereiding van levensdelicten ging, blijft in stand. Het beroep is verworpen, op een vermindering van de straf wegens te lang tijdsverloop na.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.