- Bij samenloop van feiten die als op zichzelf staande handelingen moeten worden beschouwd en meer dan één misdrijf opleveren waarop gelijksoortige hoofdstraffen zijn gesteld, wordt één straf opgelegd.
- De straf die aan de verdachte wordt opgelegd, is niet hoger dan het totaal van de hoogste straffen op de feiten gesteld en mag – voor zover het gevangenisstraf of hechtenis betreft – niet meer dan de helft boven het hoogste maximum uitgaan.
←
Terug 56 · De voortgezette handeling
Verder 58 · Meerdaadse samenloop bij ongelijksoortige straffen
→
Artikel 57 Sr: Meerdaadse samenloop bij gelijksoortige straffen
Meerdaadse samenloop bij gelijksoortige straffen
Wettekst
Toelichting
Staat iemand terecht voor meerdere misdrijven die los van elkaar staan en waarop dezelfde soort hoofdstraf is gesteld, dan legt de rechter daarvoor één straf op. Dit artikel bepaalt dat en geeft meteen de bovengrens: de straf komt niet boven het totaal van de hoogste straffen op de afzonderlijke feiten, en bij gevangenisstraf of hechtenis mag zij het hoogste maximum met niet meer dan de helft overschrijden.
Wanneer dit artikel geldt
Er moet aan drie dingen zijn voldaan. De feiten moeten als op zichzelf staande handelingen zijn te beschouwen, zodat het geen voortgezette handeling in de zin van artikel 56 Sr is. Er moeten meer dan één misdrijf zijn bewezen; het artikel geldt alleen voor misdrijven, want voor overtredingen geeft artikel 62 Sr een eigen regel. En op die misdrijven moet dezelfde soort hoofdstraf staan, bijvoorbeeld op alle feiten gevangenisstraf. Zijn de hoofdstraffen van verschillende soort, dan geldt artikel 58 Sr. Let daarbij op: staat op het ene feit gevangenisstraf en op het andere hechtenis, dan is dat geen dezelfde soort, en valt de zaak dus onder artikel 58 Sr. Laat de wet de rechter bij een feit de keuze tussen bijvoorbeeld gevangenisstraf en geldboete, dan hangt het van zijn strafkeuze af of dit artikel dan wel artikel 58 Sr van toepassing is.
Hoe de bovengrens uitpakt
Neem twee bewezen misdrijven waarop het zwaarste maximum acht jaar gevangenisstraf is. De rechter mag dan tot twaalf jaar gaan: het hoogste maximum plus de helft daarvan. Tegelijk mag de straf nooit hoger zijn dan de maxima van de afzonderlijke feiten bij elkaar opgeteld. Bij een zwaar en een licht feit is die optelsom vaak de strengste van de twee grenzen, zodat die eerst wordt bereikt.
Waarom niet gewoon optellen
- Evenredigheid. Wie tien soortgelijke feiten pleegt, verdient straf, maar niet tienmaal de straf voor één feit.
- Eén reactie op één zaak. De veroordeelde krijgt één straf, wat de tenuitvoerlegging en de voorwaardelijke invrijheidstelling overzichtelijk houdt.
- Ruimte voor de rechter. Binnen de verhoogde grens kan de rechter het gewicht van het geheel laten meewegen.
Een voorbeeld: iemand wordt veroordeeld voor drie inbraken op verschillende adressen en momenten. Dat zijn zelfstandige feiten en op alle drie staat dezelfde soort hoofdstraf. De rechter legt één gevangenisstraf op, waarbij hij het maximum voor één inbraak met ten hoogste de helft mag overschrijden.
In de praktijk
Bij zaken met veel feiten gaat het debat vaak niet over de bovengrens, want die wordt zelden benaderd, maar over de vraag welke feiten bewezen zijn en hoe zwaar het geheel weegt. Voor de verdediging kan het lonen te betogen dat een reeks feiten samenhangt en dus als voortgezette handeling moet gelden. Wordt iemand later nog vervolgd voor een feit van vóór een eerdere veroordeling, dan zorgt artikel 63 Sr ervoor dat deze samenloopregels alsnog worden toegepast, zodat hij niet slechter af is doordat de zaken los van elkaar werden behandeld.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer zijn feiten op zichzelf staande handelingen?
De Hoge Raad laat het oordeel van het hof in stand dat twee diefstallen op zichzelf staande handelingen zijn en dus met toepassing van artikel 57 worden bestraft. Daarbij weegt dat de bewezenverklaarde gedragingen verschilden naar tijd en plaats, dat bij de eerste diefstal meer was weggenomen dan alleen het voorwerp dat bij de tweede werd gebruikt, en dat hierover in hoger beroep geen verweer was gevoerd. Ook tegen de achtergrond van de ruimere maatstaf voor eendaadse samenloop is dat oordeel juist en begrijpelijk. Het beroep wordt verworpen.
-
Waarop moet het opzet zijn gericht bij het doden van een vrucht?
Doodslag omvat ook het opzettelijk doden van een vrucht die naar redelijkerwijs verwacht mag worden buiten het moederlichaam in leven kan blijven. Beslissend is of op het moment van de gedragingen redelijkerwijs mocht worden verwacht dat de vrucht bij een normale geboorte op dat moment buiten het moederlichaam in leven zou blijven. Voor een veroordeling is bovendien vereist dat het opzet van de dader niet alleen op het doden was gericht, maar — al dan niet voorwaardelijk — ook daarop dat de vrucht naar redelijke verwachting buiten het moederlichaam in leven kon blijven; het hof oordeelde anders, maar dat leidde niet tot cassatie omdat het bewijs dat opzet wel droeg.
-
Mag een taakstraf samen meer dan 240 uur bedragen?
De Hoge Raad verwerpt de opvatting dat taakstraffen bij meerdaadse samenloop samen niet meer dan 240 uur mogen belopen. De samenloopregeling bevat daarover geen beperking, en ook de titel over straffen geeft geen maximum voor de taakstraf bij meerdaadse samenloop. Worden meerdere strafbare feiten gevoegd behandeld, dan wordt op grond van artikel 57 voor die feiten één taakstraf opgelegd, die de duur van 240 uur mag overschrijden. Het beroep wordt verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.