- Hij die, anders dan ten behoeve van zakelijke berichtgeving: 1°. een uitlating openbaar maakt die, naar hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden, voor een groep mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging, hun seksuele gerichtheid of hun handicap beledigend is, of aanzet tot haat tegen of discriminatie van mensen of gewelddadig optreden tegen persoon of goed van mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging, hun geslacht, hun seksuele gerichtheid of hun handicap; 2°. een voorwerp waarin, naar hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden, zulk een uitlating is vervat, aan iemand, anders dan op diens verzoek, doet toekomen, dan wel verspreidt of ter openbaarmaking van die uitlating of verspreiding in voorraad heeft; wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie.
- Indien het feit wordt gepleegd door een persoon die daarvan een beroep of gewoonte maakt of door twee of meer verenigde personen wordt gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie opgelegd.
←
Terug 137d · Aanzetten tot haat, discriminatie of geweld
Verder 137f · Steun aan discriminerende activiteiten
→
Artikel 137e Sr: Verspreiden van discriminerende uitlatingen
Verspreiden van discriminerende uitlatingen
Wettekst
Toelichting
Waar de artikelen 137c en 137d Sr de spreker treffen, richt deze bepaling zich op degene die zulke uitlatingen verder brengt. Strafbaar is wie een uitlating openbaar maakt waarvan hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat zij beledigend is voor een groep of aanzet tot haat, discriminatie of geweld, en ook wie een voorwerp met zo'n uitlating ongevraagd aan iemand toestuurt, verspreidt of daarvoor op voorraad houdt. De wet noemt gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of een geldboete van de derde categorie; bij beroep of gewoonte of bij twee of meer verenigde personen wordt dat een jaar of een geldboete van de vierde categorie.
De uitzondering voor zakelijke berichtgeving
De bepaling begint met een belangrijke beperking: zij geldt niet voor wat gebeurt ten behoeve van zakelijke berichtgeving. Een journalist die verslag doet van een haatzaaiende toespraak, een onderzoeker die materiaal analyseert of een docent die een voorbeeld bespreekt, verspreidt de uitlating niet in de zin van dit artikel. Het gaat erom of de weergave feitelijk en functioneel is; wie het materiaal onder het mom van berichtgeving vooral verder helpt, kan zich er niet achter verschuilen.
De twee onderdelen
- Onder 1°. Het openbaar maken van de uitlating zelf, in welke vorm dan ook.
- Onder 2°. Het toesturen van een voorwerp met die uitlating aan iemand die er niet om heeft gevraagd, het verspreiden ervan of het aanhouden van een voorraad met het oog op verspreiding.
Weten of redelijkerwijs moeten vermoeden
Ook hier hoeft geen vol opzet te worden bewezen. Genoeg is dat de verspreider had moeten begrijpen wat hij in handen had. Dat is een geobjectiveerde maatstaf: de vraag is niet alleen wat deze persoon dacht, maar wat een normaal oplettend mens in zijn positie had moeten vermoeden. Bij materiaal waarvan de strekking meteen duidelijk is, wordt aan die eis snel voldaan.
Het ongevraagde karakter
Bij het toesturen van een voorwerp geldt de eis dat het niet op verzoek gebeurt. Wie materiaal opstuurt aan iemand die erom heeft gevraagd, bijvoorbeeld een onderzoeker of een journalist, valt buiten deze bepaling. Daarmee beschermt de wet mensen tegen het ongevraagd ontvangen van kwetsend materiaal, zonder het bezit en de bestudering ervan onmogelijk te maken.
Afbakening
Wie de uitlating zelf doet, valt onder artikel 137c Sr of artikel 137d Sr, afhankelijk van de vraag of hij beledigt of aanzet. Steun geven aan discriminerende activiteiten is geregeld in artikel 137f Sr. Gaat het om opruiend materiaal zonder discriminatoir kenmerk, dan is artikel 132 Sr van toepassing. Deze verschillende bepalingen kunnen naast elkaar aan de orde zijn in dezelfde zaak.
In de praktijk
Delen, doorsturen of opnieuw plaatsen van een discriminerend bericht kan onder deze bepaling vallen, ook als de tekst niet van u is. Voegt u er een duidelijke afkeuring aan toe of plaatst u het in een journalistiek of onderwijskundig kader, dan komt de uitzondering voor zakelijke berichtgeving in beeld. Ontvangt u ongevraagd zulk materiaal, dan kunt u aangifte doen bij de politie of melding maken bij de antidiscriminatievoorziening van uw gemeente; bewaar in dat geval de verzending zelf als bewijs.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Mag je discriminerende voorwerpen in voorraad hebben voor verzamelaars?
De Hoge Raad beslist dat aan strafbaarheid niet afdoet dat de verdachte de voorwerpen uitsluitend in voorraad had om ze onder verzamelaars te verspreiden. Uit eerdere rechtspraak volgt alleen dat bij de vraag of in een voorwerp een beledigende uitlating is vervat, kan worden meegewogen dat het om een militair curiosum gaat: een oorspronkelijk voorwerp dat binnen een verzameling van historische voorwerpen een eigen betekenis heeft. Het hof kon vaststellen dat nieuw gemaakte gipsafdrukken dat niet zijn. Het beroep is verworpen.
-
Weegt de vrijheid van meningsuiting op tegen het in voorraad hebben?
De Hoge Raad stelt voorop dat bij de vraag of een straf een toegelaten beperking van de vrijheid van meningsuiting vormt, gewicht toekomt aan de wisselwerking tussen de aard van de uitlating en het mogelijke effect ervan, en aan de context waarin zij is gedaan; in extreme gevallen kan verdragsbescherming geheel ontbreken. Op basis daarvan kon het hof oordelen dat er geen dringende maatschappelijke noodzaak was om de verdachte te straffen voor het ter verspreiding in voorraad hebben van enkele antiquarische exemplaren van een historisch boek. Het beroep is verworpen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.