Artikel 273c Sr: Schending van berichten bij een telegraafinrichting

Artikel 273c Sr beschermt het geheim van berichten die aan een openbare telegraafinrichting zijn toevertrouwd. De bepaling richt zich tot degene die met de dienst van zo'n inrichting is belast en kent twee categorieën gedragingen, elk met een eigen strafmaximum. De eerste ziet op kennisnemen en doorvertellen, de tweede op het onttrekken of veranderen van het bericht.

Kennisnemen en bekendmaken

Onder a valt degene die de inhoud van een toevertrouwd bericht opzettelijk en zonder recht aan een ander bekendmaakt, en degene die een telegram opzettelijk en zonder recht opent, ervan kennisneemt of de inhoud doorvertelt. Op deze vormen staat gevangenisstraf van ten hoogste een jaar en zes maanden of een geldboete van de vierde categorie.

• Opzettelijk — de handeling moet bewust gebeuren.

- Wederrechtelijk — zonder bevoegdheid. Wie een bericht inziet omdat de dienstuitoefening of een wettelijke plicht dat vereist, handelt niet wederrechtelijk.

Achterhouden, vernietigen en wijzigen

Onder b staat de zwaardere categorie: het bericht of telegram opzettelijk aan een ander dan de rechthebbende geven, vernietigen, wegmaken, voor zichzelf houden of de inhoud ervan veranderen. Daarop staat gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of een geldboete van de vierde categorie. Het verschil met de eerste categorie is duidelijk: hier verdwijnt of verandert het bericht, waardoor de communicatie zelf wordt geraakt.

Een bepaling met historische wortels

De telegraaf is uit het dagelijks verkeer verdwenen, maar de gedachte erachter niet. De wetgever heeft steeds vastgehouden aan het uitgangspunt dat wie beroepshalve andermans berichten doorgeeft, daar niet in mag kijken en er niet mee mag knoeien. Voor moderne communicatie is die gedachte overgenomen in artikel 273d Sr, dat op gegevens bij aanbieders van communicatienetwerken en -diensten ziet.

In de praktijk zal een zaak vandaag dan ook eerder onder artikel 273d Sr worden gebracht. Dit artikel blijft van belang als schakel in de systematiek van de titel, en omdat artikel 273e Sr verwijst naar de hele reeks.

Afbakening

Voor brieven en pakketten bij een vervoersinstelling gelden de artikelen 273a en 273b Sr. Voor elektronische gegevens bij communicatieaanbieders geldt artikel 273d Sr. Wie zonder de vereiste positie berichten onderschept, valt niet onder deze titel maar onder de algemene bepalingen over het aftappen van communicatie en over het binnendringen in geautomatiseerde werken.

In de praktijk

De kern van alle bepalingen in deze reeks is dezelfde: wie beroepshalve toegang heeft tot andermans communicatie, mag die toegang uitsluitend gebruiken waarvoor zij is bedoeld. Werknemers die met zulke gegevens werken, doen er goed aan bij twijfel eerst intern advies te vragen en nooit op eigen houtje informatie te delen, ook niet met collega's die er niets mee te maken hebben.