Artikel 326c Sr: Misbruik van telecommunicatiediensten

Artikel 326c Sr gaat over het profiteren van een betaalde dienst die via telecommunicatie aan het publiek wordt aangeboden, zonder dat daarvoor wordt afgerekend. Anders dan bij oplichting wordt hier geen mens misleid maar een systeem omzeild. Daarom kent de wet een eigen bepaling: het eerste lid straft het gebruik zelf, het tweede lid de handel in middelen die daarvoor kennelijk zijn bedoeld, en het derde lid degene die daar een bedrijf van maakt.

De bestanddelen van het eerste lid

• Een dienst die via telecommunicatie aan het publiek wordt aangeboden — het moet gaan om een aanbod aan een onbepaalde groep, tegen betaling. Denk aan abonnementsdiensten die via een netwerk worden geleverd.
• Een technische ingreep of valse signalen — de gebruiker moet de dienst hebben verkregen langs een weg die het betaalmechanisme passeert. Het artikel beschrijft niet welke methode dan ook; waar het om gaat is dat de normale controle op betaling wordt uitgeschakeld of misleid.

- Het oogmerk niet volledig te betalen — die bedoeling moet er zijn op het moment van het gebruik. Wie per ongeluk toegang krijgt door een fout van de aanbieder en daar niets voor doet, handelt niet met dat oogmerk.

Voorbereiding en handel

Het tweede lid trekt de strafbaarheid naar voren. Het gaat om voorwerpen of gegevens die kennelijk zijn bestemd voor het misdrijf van het eerste lid. Strafbaar is wie zulke middelen openlijk ter verspreiding aanbiedt, ze voorhanden heeft om te verspreiden of in Nederland in te voeren, of ze uit winstbejag maakt of bewaart. Het woord kennelijk is hier belangrijk: de bestemming moet objectief uit het middel zelf blijken, zodat alledaagse apparatuur er niet zomaar onder valt. Het derde lid verzwaart de aansprakelijkheid voor wie hiervan zijn beroep maakt of het als bedrijf uitoefent.

De straffen

Voor het gebruik zelf noemt het eerste lid gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of een geldboete van de vijfde categorie. Voor de handelingen met hulpmiddelen uit het tweede lid geldt ten hoogste twee jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Wie daarvan een beroep of bedrijf maakt, kan volgens het derde lid gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren en een geldboete van de vijfde categorie krijgen, of één van beide.

Afbakening

Wordt niet alleen de dienst afgenomen maar ook binnengedrongen in het systeem van de aanbieder, dan komt computervredebreuk volgens artikel 138ab Sr in beeld. Wordt een mens bewogen tot betaling of afgifte, dan gaat het om oplichting volgens artikel 326 Sr. Blijft het bij het niet betalen van een gewone rekening zonder ingreep in het systeem, dan is er geen misdrijf maar een civiele schuld. Bij de bepaling van de schade is bovendien niet de theoretische marktwaarde beslissend maar wat de aanbieder werkelijk is misgelopen.

In de praktijk

Aanbieders ontdekken dit soort misbruik meestal zelf, aan de hand van verkeers- en aansluitgegevens, en doen dan aangifte. Voor verdachten is de kern van het verweer vaak dat zij niet wisten waarvoor een aangeschaft apparaat of een ontvangen code bestemd was, of dat zij een aanbod voor legitiem hielden. Dat is een bewijsdiscussie over wetenschap en bedoeling, waarin de omstandigheden van de aanschaf zwaar wegen. Wie als ondernemer twijfelt of een dienstverlening in deze categorie valt, doet er goed aan daar vooraf juridisch advies over in te winnen.