- Hij aan wiens schuld te wijten is dat een ander zwaar lichamelijk letsel bekomt of zodanig lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijke ziekte of verhindering in de uitoefening van zijn ambts- of beroepsbezigheden ontstaat, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie.
- Indien de schuld bestaat in roekeloosheid, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.
Artikel 308 Sr: Zwaar lichamelijk letsel door schuld
Zwaar lichamelijk letsel door schuld
Wettekst
Toelichting
Artikel 308 Sr is de tegenhanger van dood door schuld voor gevallen waarin het slachtoffer het overleeft maar ernstig letsel oploopt. Strafbaar is dat iemand door zijn schuld veroorzaakt dat een ander zwaar lichamelijk letsel krijgt, of letsel waardoor die ander tijdelijk ziek of arbeidsongeschikt raakt. Opzet ontbreekt; het verwijt is verwijtbare onvoorzichtigheid.
Twee soorten letsel
De bepaling noemt twee gevolgen. Het eerste is zwaar lichamelijk letsel; wat daaronder valt is deels omschreven in artikel 82 Sr, dat onder meer ziekte zonder uitzicht op volledig herstel en blijvende ongeschiktheid voor het eigen werk noemt, zonder dat die opsomming uitputtend is.
Het tweede gevolg is ruimer: letsel waardoor iemand tijdelijk ziek wordt of tijdelijk zijn ambts- of beroepsbezigheden niet kan uitoefenen. Daarmee vallen ook gevallen onder de bepaling waarin het letsel weliswaar geneest, maar wel tot een periode van uitval leidt.
Wat schuld betekent
Ook hier gaat het om een aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid of nalatigheid. De rechter vergelijkt het handelen met wat van een normaal oplettend mens in dezelfde situatie mocht worden verwacht, en betrekt daarbij de kennis, de deskundigheid en de bijzondere verantwoordelijkheid van de verdachte. Van wie een beroepsmatige zorgplicht heeft, wordt meer verwacht.
Daarnaast moet er een oorzakelijk verband zijn tussen het onvoorzichtige gedrag en het letsel: het letsel moet redelijkerwijs aan de gedraging kunnen worden toegerekend. Ook nalaten telt mee wanneer er een plicht tot handelen bestond.
Roekeloosheid
Het tweede lid verhoogt de strafbedreiging wanneer de schuld bestaat in roekeloosheid, de zwaarste schuldvorm. Daarvan is pas sprake bij zeer onvoorzichtig gedrag waardoor een onaanvaardbaar groot risico ontstaat. De rechter neemt roekeloosheid niet snel aan; er moet duidelijk meer aan de hand zijn dan gewone onachtzaamheid.
De straf
Het eerste lid noemt gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of een geldboete van de vierde categorie. Bij roekeloosheid geldt volgens het tweede lid ten hoogste twee jaren of een geldboete van de vierde categorie. Is het feit in een ambt of beroep gepleegd, dan kan artikel 309 Sr de straf verder verhogen en een beroepsverbod mogelijk maken.
Afbakening
Was het opzet gericht op het letsel, dan gelden de mishandelingsbepalingen: artikel 300 Sr bij pijn of letsel en artikel 302 Sr bij opzet op zwaar letsel. Overlijdt het slachtoffer alsnog aan de gevolgen, dan komt artikel 307 Sr in beeld. In het verkeer geldt een eigen regeling in artikel 6 WVW 1994.
Blijft het letsel beneden de grens van dit artikel en is er geen tijdelijke uitval, dan is er geen misdrijf uit deze titel. Wel kan er dan aansprakelijkheid bestaan langs civiele weg.
In de praktijk
De bepaling speelt vaak bij bedrijfsongevallen, ongevallen met machines of gebrekkig onderhoud, en bij fouten in de zorg. Het onderzoek richt zich op de geldende voorschriften, op eerdere waarschuwingen en op de vraag wie verantwoordelijk was voor de veiligheid.
Voor slachtoffers is het van belang letsel en uitval goed te laten vastleggen, ook met het oog op een vordering als benadeelde partij. Voor verdachten, waaronder ook leidinggevenden en rechtspersonen, is bijstand van een advocaat vanaf het eerste verhoor beschikbaar.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat is schuld bij lichamelijk letsel door schuld?
De Hoge Raad citeert de strafbaarstelling van letsel door schuld en stelt voorop dat onder schuld als bestanddeel een min of meer grove of aanmerkelijke schuld wordt verstaan. Of daarvan sprake is, wordt bepaald door de manier waarop die schuld in de tenlastelegging is geconcretiseerd en is verder afhankelijk van het geheel van de gedragingen van de verdachte, de aard en de ernst daarvan en de overige omstandigheden. De overwegingen van het hof moeten zo worden begrepen dat de verdachte wel onvoorzichtig heeft gehandeld, maar zich niet zo onvoorzichtig heeft gedragen als was ten laste gelegd, mede omdat hij de gevolgen niet had kunnen en moeten voorzien. Daaruit blijkt geen onjuiste opvatting over het begrip schuld; het beroep van het openbaar ministerie wordt verworpen.
-
Mag wie drugs verstrekt ervan uitgaan dat dat geen onaanvaardbaar risico geeft?
De Hoge Raad citeert de strafbaarstelling van letsel door schuld en herhaalt dat onder schuld een min of meer grove of aanmerkelijke schuld wordt verstaan, te bepalen aan de hand van de concretisering in de tenlastelegging en van het geheel van de gedragingen en de omstandigheden. Het hof had geoordeeld dat de verdachte ervan mocht uitgaan dat het verstrekken van een hoeveelheid amfetamine geen onaanvaardbaar gezondheidsrisico meebracht. Dat is niet zonder meer begrijpelijk, nu de wetgever stoffen van die lijst beschouwt als drugs waarvan het gebruik een onaanvaardbaar risico voor de gezondheid oplevert en de verdachte het middel aan een minderjarige verstrekte; het hof had nader moeten motiveren waarom hij daarvan toch mocht uitgaan. De Hoge Raad vernietigt de uitspraak in zoverre.
-
Valt ook een inwendige ontregeling onder lichamelijk letsel?
De Hoge Raad legt uit dat de bepalingen over dood en letsel door schuld, bezien in samenhang met de wettelijke omschrijving van zwaar lichamelijk letsel, het menselijk leven en de lichamelijke integriteit en gezondheid beschermen tegen aantasting door de schuld van een ander. Daaruit volgt dat onder lichamelijk letsel niet alleen een kwetsuur met een oorzaak buiten de persoon valt, maar ook een inwendige biochemische ontregeling die ontstaat doordat voor de gezondheid onontbeerlijke geneesmiddelen niet worden gebruikt. Zo'n voor de gezondheid nadelige verstoring van lichaamsfuncties kan, ook al is zij tijdelijk en herstelbaar, zelfs zwaar lichamelijk letsel opleveren. Het hof had het begrip te beperkt uitgelegd; de Hoge Raad vernietigt het arrest en verwijst de zaak.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.