Artikel 254c Sr: Beeldmateriaal van seksuele handelingen met een dier

Artikel 254c Sr stelt de omgang met beeldmateriaal strafbaar waarop een seksuele handeling tussen een mens en een dier is vastgelegd. Net als bij andere bepalingen over verboden beeldmateriaal is niet alleen het vervaardigen en verspreiden strafbaar, maar ook het enkele bezit. De strafbaarheid geldt ook als de betrokkenheid van mens of dier slechts schijnbaar is, bijvoorbeeld bij bewerkte of nagebootste beelden.

De bestanddelen

• Een visuele weergave — foto's en films, maar ook gegevens die tot een beeld kunnen worden samengesteld en de gegevensdragers waarop die staan.
• Betrokkenheid van mens en dier — beide moeten in de weergave voorkomen. Dat de betrokkenheid alleen maar zo lijkt, is voldoende; de wet wil ook gemanipuleerd materiaal treffen.

- De verboden gedragingen — verspreiden, openlijk tentoonstellen, vervaardigen, invoeren, doorvoeren, uitvoeren en voorhanden hebben. Elk daarvan is zelfstandig strafbaar.

De rol van het opzet

De wettekst noemt het woord opzet niet uitdrukkelijk, maar de gedragingen veronderstellen bewust handelen. Wie beelden in bezit heeft, moet weten dat hij ze heeft en welke aard zij hebben. Bij digitaal materiaal is dat vaak het strijdpunt: automatisch geladen bestanden of materiaal dat een ander op een apparaat plaatste, leveren niet zonder meer bewust bezit op.

De straf

Het eerste lid noemt gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of een geldboete van de derde categorie. Wordt van het feit een beroep of gewoonte gemaakt, dan geldt volgens het tweede lid gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of een geldboete van de vierde categorie. Van een gewoonte is pas sprake bij herhaling die op een patroon wijst; incidenteel bezit valt daar niet onder.

Afbakening

Artikel 254c Sr gaat over het beeld, artikel 254d Sr over de handeling zelf. Wie de handeling verricht én daarvan beelden maakt, kan beide bepalingen overtreden. Gaat het om beeldmateriaal waarbij een minderjarige is betrokken, dan is artikel 252 Sr aan de orde; gaat het om beelden van een persoon die zonder toestemming zijn gemaakt of gedeeld, dan artikel 254ba Sr. Daarnaast kent de wetgeving over dierenwelzijn eigen normen voor het toebrengen van pijn of letsel aan dieren.

In de praktijk

Zaken over verboden beeldmateriaal beginnen doorgaans met onderzoek aan gegevensdragers. Voor de verdediging draait het meestal om twee vragen: wat is precies aangetroffen, en kan het bezit aan deze verdachte worden toegerekend. Voor beide punten is het van belang dat de verdachte zich laat bijstaan voordat hij een verklaring aflegt. De rechter beslist ook over wat er met de in beslag genomen gegevensdragers gebeurt.