Artikel 253 Sr: Bijwonen van een seksuele voorstelling met een kind

Artikel 253 Sr stelt het bijwonen van een seksuele voorstelling met een minderjarige strafbaar. Het gaat om een voorstelling waarin iemand beneden de achttien jaar betrokken is of schijnbaar betrokken is bij handelingen van seksuele aard of met een onmiskenbaar seksuele strekking, of waarin beeldmateriaal wordt getoond zoals omschreven in artikel 252 Sr. Het strafbare feit is het bijwonen zelf: de toeschouwer wordt aangesproken, niet alleen degene die de voorstelling organiseert.

De bestanddelen

• Een voorstelling — het gaat om iets wat wordt opgevoerd voor publiek. Dat kan ter plaatse zijn, maar ook op afstand worden gevolgd; de bepaling is niet beperkt tot fysieke aanwezigheid.
• Een persoon beneden de achttien jaar, betrokken of schijnbaar betrokken — net als in artikel 252 Sr valt ook materiaal eronder waarbij geen echt kind is gebruikt.
• Handelingen van seksuele aard of met een onmiskenbaar seksuele strekking — een objectieve maatstaf, waarbij de aard van het getoonde beslissend is.

- Opzettelijk bijwonen — het opzet moet zijn gericht op het bijwonen en op de aard van wat er wordt getoond. Wie er bij toeval mee wordt geconfronteerd en zich onttrekt, pleegt dit feit niet.

Waarom de toeschouwer strafbaar is

Zonder publiek is er geen voorstelling. Wie kijkt, houdt de vraag in stand en levert daarmee een bijdrage aan het misbruik dat voor hem wordt opgevoerd. Bij voorstellingen die op afstand worden gevolgd, is die bijdrage vaak nog rechtstreekser, omdat het kijken en betalen de aanleiding vormt voor wat er gebeurt. Het strafrecht knoopt daarom niet alleen aan bij degene die het kind misbruikt of het beeld maakt, maar ook bij degene die het bekijkt.

De straf

Het maximum is gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of een geldboete van de vijfde categorie, gelijk aan het maximum van artikel 252 Sr. Naast de straf kan behandeling in een strafrechtelijk kader aan de orde komen, en kunnen gegevensdragers en betaalmiddelen die bij het feit zijn gebruikt worden verbeurdverklaard of aan het verkeer onttrokken.

Afbakening

Artikel 252 Sr gaat over het materiaal zelf: het maken, verspreiden, bezitten en raadplegen daarvan. Artikel 253 Sr gaat over het bijwonen van een voorstelling, waarbij het materiaal niet in bezit hoeft te komen. Beide kunnen samenlopen wanneer iemand tijdens het bijwonen opnamen maakt of bewaart. Stuurt de toeschouwer het gebeuren aan, dan kan hij op grond van artikel 239 Sr zelf als pleger van de artikelen 247 tot en met 250 Sr worden aangemerkt. Bij betaalde exploitatie kan mensenhandel op grond van artikel 273f Sr in beeld komen, ook wanneer het kind zich in het buitenland bevindt.

In de praktijk

Onderzoeken naar deze feiten komen vaak voort uit internationale samenwerking en uit onderzoek naar betalingen; het feit dat het kind zich in een ander land bevindt, staat aan vervolging in Nederland niet in de weg. Wie signalen opvangt over zulke voorstellingen, kan die melden bij de politie of bij een meldpunt voor beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik. Voor de verdachte is de kern van de zaak wat hij wist en of hij bewust heeft bijgewoond; de bewijsvoering steunt op digitale gegevens en betaalgegevens, die zonder toelichting lastig te beoordelen zijn. Zorg dat er vanaf het eerste verhoor een advocaat bij is.