Artikel 250a Sr: Voorbereiding van seksueel misbruik van kinderen

Artikel 250a Sr maakt het mogelijk in te grijpen voordat een kind is misbruikt. Strafbaar is het opzettelijk verschaffen, of pogen te verschaffen, van gelegenheid, middelen of inlichtingen tot het plegen van de misdrijven van de artikelen 247 tot en met 250 Sr. Daarnaast is strafbaar het zich verwerven van kennis of vaardigheden daartoe, of het bijbrengen daarvan aan een ander. Het gaat dus zowel om het faciliteren van een ander als om het voorbereiden van een eigen misdrijf.

De bestanddelen

• Gelegenheid, middelen of inlichtingen — de drie klassieke categorieën van hulp bij een misdrijf. Ook een poging daartoe is strafbaar gesteld, wat de bepaling ver naar voren haalt.
• Zich of een ander — het maakt niet uit of iemand zichzelf in staat stelt of een ander. Beide vormen vallen onder dezelfde omschrijving.
• Kennis of vaardigheden verwerven of bijbrengen — deze variant richt zich op het opdoen en doorgeven van know-how. Zij is bedoeld voor netwerken waarin ervaringen en methoden worden uitgewisseld.

- Opzettelijk, en gericht op een bepaald misdrijf — het opzet moet betrekking hebben op het plegen van een van de genoemde misdrijven tegen kinderen. Zonder die gerichtheid is de bepaling niet van toepassing.

Waarom deze bepaling bestaat

Bij misdrijven tegen kinderen wil de wetgever niet hoeven wachten tot er schade is. De gewone regels over poging en voorbereiding schieten daarvoor soms tekort, omdat een begin van uitvoering ontbreekt of moeilijk is aan te wijzen. Artikel 250a Sr geeft een zelfstandige grondslag om op te treden zodra iemand aantoonbaar bezig is een misdrijf tegen een kind mogelijk te maken, ook als er nog geen concreet kind in beeld is.

De straf

Vier jaren gevangenisstraf is hier het hoogste, met een geldboete van de vijfde categorie als alternatief. Dat ligt ver onder de maxima van de misdrijven die worden voorbereid, wat past bij het karakter van een voorbereidingsbepaling. Komt het tot een begin van uitvoering, dan komen poging op grond van artikel 45 Sr en het voltooide delict in beeld; de voorbereiding gaat daar dan in op.

Afbakening

Ten opzichte van de algemene voorbereidingsbepaling van artikel 46 Sr is artikel 250a Sr een bijzondere regeling, met een eigen omschrijving die ook het verwerven en bijbrengen van kennis omvat. Richt het gedrag zich rechtstreeks tot een kind — door benadering, door het tonen van seksueel materiaal of door het voorstellen van een ontmoeting — dan is artikel 251 Sr aan de orde. Gaat het om beeldmateriaal, dan geldt artikel 252 Sr. Wordt samengewerkt in georganiseerd verband, dan kan daarnaast deelneming aan een criminele organisatie op grond van artikel 140 Sr in beeld komen.

In de praktijk

Zaken op grond van dit artikel komen vrijwel altijd voort uit digitaal opsporingsonderzoek, en zelden uit een aangifte. Voor de verdediging is de kern of het gedrag werkelijk gericht was op het plegen van een van de genoemde misdrijven; dat vraagt een nauwkeurige beoordeling van de context waarin uitlatingen of contacten zijn gedaan. Wie merkt dat hij seksuele gevoelens voor kinderen heeft en wil voorkomen dat hij een strafbaar feit pleegt, kan hulp zoeken voordat het zover komt; een huisarts kan verwijzen naar gespecialiseerde en vertrouwelijke zorg. Wie signalen opvangt over iemand in zijn omgeving, kan die melden bij de politie of bij een meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling.