Artikel 250 Sr: Verkrachting van een kind onder de twaalf jaar

Artikel 250 Sr bevat het zwaarst bedreigde misdrijf van deze titel. Strafbaar zijn seksuele handelingen met een kind dat nog geen twaalf jaar is, wanneer die handelingen bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam. Instemming speelt geen rol en een uitzondering voor leeftijdsgenoten bestaat hier niet.

De bestanddelen

• Een kind beneden de twaalf jaar — de leeftijd ten tijde van het feit is bepalend. Voor kinderen van twaalf tot zestien geldt artikel 248 Sr. Dat de verdachte de leeftijd van het kind niet kende, is geen verweer: de leeftijd is een geobjectiveerd bestanddeel. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad hoeft opzet of schuld ten aanzien van de leeftijd niet te worden bewezen, en een beroep op een verontschuldigbare vergissing over de leeftijd wordt niet snel aanvaard, omdat de bescherming van het kind vooropstaat.
• Seksuele handelingen met het kind — artikel 239 Sr geeft aan hoe ruim dat begrip moet worden gelezen; ook het laten verrichten of laten ondergaan door een derde valt eronder.

- Bestaande uit of mede uit seksueel binnendringen — dit bestanddeel onderscheidt artikel 250 Sr van artikel 249 Sr. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad gaat het om ieder binnendringen van het lichaam met een seksuele strekking — genitaal, oraal of anaal — en is niet vereist dat dit met het geslachtsdeel gebeurt; ook binnendringen met een vinger of een voorwerp valt eronder, en enkel uitwendige aanraking niet. Seksuele handelingen die direct aan het binnendringen voorafgaan, ermee gepaard gaan of erop volgen, tellen mee als handelingen die 'mede bestaan uit' binnendringen.

De straf

Op het eerste lid staat gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of een geldboete van de vijfde categorie. Ging het feit gepaard met dwang, geweld of bedreiging — daaraan voorafgaand, tegelijk of erna — dan geldt volgens het tweede lid een maximum van achttien jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Dat zijn de hoogste maxima binnen de titel over seksuele misdrijven.

Bij zulke feiten kijkt de rechter niet alleen naar de straf. Vaak wordt onderzocht of behandeling nodig is en of oplegging van een maatregel aangewezen is om herhaling te voorkomen. Ook toezicht na afloop van de detentie kan aan de orde komen. De beslissing daarover berust op gedragskundig onderzoek naar de verdachte.

Afbakening

Ontbreekt het binnendringen, dan geldt artikel 249 Sr. Bij kinderen van twaalf tot zestien gelden de artikelen 247 en 248 Sr, waarin wel een uitzondering voor leeftijdsgenoten in gelijkwaardige situaties is opgenomen. Voorbereidende gedragingen vallen onder artikel 250a Sr, benadering van kinderen onder artikel 251 Sr. Draait het om beeldmateriaal, dan is artikel 252 Sr aan de orde; wie een voorstelling bijwoont, komt uit bij artikel 253 Sr. Wordt het kind ook uitgebuit, dan kan mensenhandel op grond van artikel 273f Sr in beeld komen.

In de praktijk

Onderzoeken naar misbruik van jonge kinderen worden gedaan door gespecialiseerde zedenrechercheurs; het horen van het kind gebeurt onder bijzondere waarborgen en zo veel mogelijk één keer, in een daarvoor ingerichte omgeving. Ouders of verzorgers kunnen namens het kind aangifte doen, en het kind heeft recht op kosteloze bijstand van een advocaat en op begeleiding tijdens het proces. Wie een vermoeden heeft maar het niet zeker weet, kan advies vragen bij een meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling; dat kan ook anoniem. Ook na jaren blijft een gesprek met de politie de moeite waard; of er nog vervolgd kan worden, volgt uit de verjaringsregels. Wie als verdachte wordt gehoord, heeft er groot belang bij dat er vanaf dat eerste verhoor een advocaat naast hem zit.