Artikel 133 Sr: Openbaar aanbieden van hulp bij een strafbaar feit

Deze bepaling treft het openbare aanbod om anderen te helpen bij het plegen van een strafbaar feit. Wie mondeling, in geschrift of met een afbeelding en op een voor het publiek toegankelijke manier aanbiedt inlichtingen, gelegenheid of middelen te verschaffen om een strafbaar feit te plegen, is strafbaar, ook als niemand op het aanbod ingaat. De rechter kan hiervoor ten hoogste zes maanden gevangenisstraf opleggen, of in plaats daarvan een geldboete van de derde categorie.

De bestanddelen

• In het openbaar. Het aanbod moet zich richten tot een onbepaald publiek. Een besloten afspraak tussen twee mensen valt hier niet onder, maar kan wel medeplichtigheid of voorbereiding opleveren.
• Aanbieden. Het gaat om het aanbod zelf. Er hoeft niets te zijn geleverd en er hoeft geen strafbaar feit te volgen.
• Inlichtingen, gelegenheid of middelen. Kennis, een mogelijkheid of een hulpmiddel; de wet vat de drie klassieke vormen van hulp samen.

- Om enig strafbaar feit te plegen. Het aanbod moet gericht zijn op een strafbaar feit. Een aanbod dat op zichzelf legaal gebruik betreft, valt erbuiten.

Waarom het aanbod alleen al strafbaar is

Het strafrecht grijpt hier vroeg in, net als bij opruiing. Wie in het openbaar hulp aanbiedt, maakt het plegen van misdrijven voor een onbekend aantal mensen makkelijker en normaliseert het bovendien. De schade zit niet in één misdrijf maar in het toegankelijk maken van de weg ernaartoe. Daar staat tegenover dat de wetgever het maximum bewust laag heeft gehouden: het blijft een aanbod, en niet meer dan dat.

Verhouding tot deelneming en voorbereiding

Wordt op het aanbod ingegaan en volgt daadwerkelijk hulp, dan komt de medeplichtigheid van artikel 48 Sr in beeld, of zelfs medeplegen volgens artikel 47 Sr als de betrokkenheid intensief is. Gaat het om een ernstig misdrijf en zijn er al concrete voorbereidingen, dan kan artikel 46 Sr over voorbereidingshandelingen van toepassing zijn, met een aanmerkelijk hoger maximum. Deze bepaling vult dus de ruimte vóór die figuren, waar er nog niets is dan een openbaar aanbod.

Afbakening

Het verspreiden van geschriften of afbeeldingen waarin zo'n aanbod staat, is apart strafbaar gesteld in artikel 134 Sr. Wie niet hulp aanbiedt maar oproept tot het feit zelf, pleegt opruiing volgens artikel 131 Sr. Richt het aanbod zich specifiek op terroristische misdrijven, dan geldt artikel 134a Sr, dat het verschaffen of trachten te verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen daarvoor zelfstandig strafbaar stelt.

In de praktijk

In de praktijk gaat het vaak om openbare berichten waarin diensten of hulpmiddelen worden aangeboden waarmee alleen een misdrijf valt te plegen. De strafbaarheid hangt af van de vraag of het aanbod openbaar was en waarop het gericht was; dat is meestal ook het punt waarop de verdediging zich concentreert. Wie hiervoor wordt uitgenodigd voor een verhoor, doet er goed aan eerst met een advocaat te overleggen, ook al lijkt het maximum bescheiden: een veroordeling komt in de justitiële documentatie en werkt door bij het aanvragen van een verklaring omtrent het gedrag.