Artikel 77m Sr: De taakstraf voor jeugdigen

De taakstraf is in het jeugdstrafrecht de meest gebruikte straf. Dit artikel bepaalt wat er in het vonnis of de strafbeschikking moet worden vastgelegd en hoeveel uren zo'n straf ten hoogste mag duren. Zo weet de jongere precies wat er van hem wordt verwacht.

Wat in de uitspraak staat

Vermeld moet worden of het gaat om een werkstraf, een leerstraf of een combinatie van beide, en hoeveel uren de straf duurt. Daarnaast kán de uitspraak vermelden wat voor werkzaamheden er moeten worden verricht of welk leerproject moet worden gevolgd. Gebeurt dat niet, dan wordt dat bij de tenuitvoerlegging ingevuld, afgestemd op de jongere en op wat er beschikbaar is.

De maxima

• Werkstraf. Onbetaalde arbeid of arbeid om de aangerichte schade te herstellen duurt ten hoogste tweehonderd uren.
• Leerstraf. Een leerproject duurt eveneens ten hoogste tweehonderd uren.

- Meerdere taakstraffen samen. Worden er meer taakstraffen opgelegd, dan is het totaal niet hoger dan tweehonderdveertig uren. Kiest de rechter voor werkstraf en leerstraf samen, dan is dat geen stapeling van twee taakstraffen: artikel 77h Sr noemt de combinatie als één eigen vorm van taakstraf.

Voorarrest en taakstraf

Heeft de jongere in verband met de zaak vastgezeten, dan wordt die tijd verrekend. De regeling over aftrek uit artikel 27 Sr werkt bij een door de rechter opgelegde taakstraf op overeenkomstige wijze door. In de praktijk betekent dit dat het aantal uren lager uitvalt naarmate er meer voorarrest is ondergaan.

Als de taakstraf niet wordt uitgevoerd

De taakstraf staat of valt met de uitvoering. Voert de veroordeelde de straf niet naar behoren uit, dan is er de vervangende jeugddetentie die de rechter volgens artikel 77n Sr in het vonnis beveelt. Wie merkt dat het niet lukt door ziekte, school of werk, moet dat dus meteen melden bij de organisatie die de straf begeleidt; in overleg is vaak een aanpassing van de planning mogelijk, maar wegblijven zonder bericht leidt tot terugmelding.

Een voorbeeld: een jongere krijgt een taakstraf die bestaat uit veertig uren werkstraf en twintig uren leerstraf. Dat is één taakstraf van zestig uren, ruim binnen de maxima. In het vonnis staat hoeveel uren elk onderdeel telt, zodat er achteraf geen misverstand over kan ontstaan.

In de praktijk

Voor jongeren is de taakstraf vaak de sanctie die het minst ingrijpt in school en thuissituatie, mits zij hem serieus nemen. Maak van tevoren duidelijke afspraken over dagen en tijden en geef veranderingen door. Bij een misdrijf met zeer ernstige gevolgen kan een taakstraf niet als enige straf worden opgelegd; die grens staat in artikel 77ma Sr. Ouders kunnen bij de begeleidende organisatie navragen hoe de uitvoering verloopt en wat er van hen wordt verwacht.