Artikel 77l Sr: De geldboete voor jeugdigen

Ook een jeugdige kan een geldboete krijgen. Dit artikel bepaalt hoe hoog die mag zijn: minimaal het algemene minimumbedrag dat artikel 23 Sr, tweede lid, noemt en maximaal het bedrag van een geldboete van de tweede categorie. Daarmee ligt de bovengrens veel lager dan bij volwassenen, bij wie hogere categorieën in beeld kunnen komen.

Betalen in gedeelten

Jongeren hebben zelden een eigen inkomen. De wet maakt daarom uitdrukkelijk mogelijk dat de boete in delen wordt betaald: de rechter of de officier van justitie kan dat bij elke geldboete bepalen en stelt dan ook de hoogte van elk gedeelte vast. Zo blijft de straf uitvoerbaar en wordt voorkomen dat een boete meteen tot een schuld leidt die de jongere niet kan dragen.

Als er niet wordt betaald

Wordt er niet betaald en levert verhaal ook niets op, dan kan de rechter bij de uitspraak hebben bevolen dat vervangende jeugddetentie wordt toegepast. Dat is geen extra straf, maar de sluitsteen die de boete afdwingbaar maakt. Betaalt de jongere alsnog, dan vervalt de reden voor de vervangende detentie. De rechter beslist hierover in dezelfde uitspraak waarin hij de boete oplegt.

Waarom de boete bij jongeren beperkt is

• Draagkracht. Een jongere verdient meestal weinig of niets, en een hoge boete zou in feite de ouders treffen.
• Doelmatigheid. Een straf die de jongere zelf niet kan voelen of dragen, draagt weinig bij aan gedragsverandering.
• Alternatieven. Een werkstraf of een leerstraf sluit vaak beter aan bij de leeftijd en bij wat er nodig is.

Een voorbeeld: bij een licht feit legt de rechter een bescheiden geldboete op en bepaalt hij dat de jongere die in maandelijkse termijnen mag betalen. Daarnaast beveelt hij dat er vervangende jeugddetentie volgt als er niets wordt betaald en er ook niets te verhalen valt. Betaalt de jongere de termijnen netjes, dan komt het daar niet van.

In de praktijk

Neem contact op met de instantie die de boete int zodra betalen niet lukt; een regeling treffen is bijna altijd mogelijk en voorkomt verdere gevolgen. Ouders zijn niet zonder meer verplicht de boete van hun kind te betalen, maar in veel gezinnen gebeurt dat wel; maak daarover duidelijke afspraken. Wie de boete onterecht vindt, moet niet stilzitten: tegen een strafbeschikking staat verzet open en tegen een vonnis hoger beroep, telkens binnen een korte termijn. Een advocaat kan zeggen welke termijn in uw geval geldt.