Artikel 60 Sr: Bijkomende straffen bij samenloop

De artikelen over samenloop begrenzen vooral de hoofdstraffen. Dit artikel doet hetzelfde voor de bijkomende straffen bij meerdere misdrijven die tegelijk worden berecht. Het geeft drie regels: gelijke ontzettingen worden samengevoegd, verschillende ontzettingen en verbeurdverklaringen worden per feit opgelegd, en de vervangende vrijheidsstraffen kennen samen een bovengrens.

Dezelfde rechten: één straf

Wordt de veroordeelde voor meerdere feiten uit hetzelfde recht ontzet, dan wordt dat niet stapelbaar toegepast maar samengetrokken tot één ontzetting. Daarbij gelden de grenzen die artikel 31 Sr aan zo'n ontzetting stelt. Zo kan de duur niet oplopen enkel doordat er meer feiten bewezen zijn verklaard.

Verschillende rechten en verbeurdverklaring: per feit

Gaat het om ontzetting uit verschillende rechten, of om verbeurdverklaring van bepaalde voorwerpen, dan gebeurt dat voor elk misdrijf afzonderlijk en zonder vermindering. Dat is logisch: die straffen zijn verbonden aan het concrete feit en aan de concrete voorwerpen. Speelde hetzelfde voorwerp een rol bij meer dan één van de feiten, dan volgt daaruit geen dubbele verbeurdverklaring. Alles wat uit die verbeurdverklaring voortvloeit, zoals het inleveren van het voorwerp, het betalen van de waarde of een vervangende vrijheidsstraf, geldt dan ook maar één keer.

De grens aan de vervangende vrijheidsstraffen

Bij verbeurdverklaring en bij de maatregel van artikel 36f Sr, de schadevergoedingsmaatregel ten behoeve van het slachtoffer, kan een vervangende vrijheidsstraf worden bepaald voor het geval er niet wordt betaald of geleverd. Bij meerdere feiten mogen die vervangende straffen samen niet uitkomen boven het maximum dat artikel 24c Sr, derde lid, daarvoor stelt. Zonder die regel zou iemand door het aantal feiten alsnog een zeer lange vrijheidsbeneming kunnen oplopen langs een omweg.

Waarom dit ertoe doet

• Voorspelbaarheid. De veroordeelde weet wat de bovengrens is van wat hem naast de hoofdstraf boven het hoofd hangt.
• Verhouding tot de hoofdstraf. Bijkomende straffen blijven een aanvulling en mogen de hoofdstraf niet overvleugelen.

- Bescherming van het slachtoffer. Het toepassen van een vervangende straf laat de verplichting tot betaling zelf niet zomaar verdwijnen.

In de praktijk

Dit is bij uitstek een artikel voor de rechter die het vonnis opstelt en voor de advocaat die het naleest. Bij zaken met veel feiten en veel in beslag genomen voorwerpen is het de moeite waard om na te gaan of de bijkomende straffen zijn opgelegd zoals hier voorgeschreven. Voor de veroordeelde is vooral van belang wat er precies is verbeurdverklaard en welk bedrag hij moet voldoen; onduidelijkheid daarover is een goede reden om het vonnis met een advocaat door te nemen.