Artikel 2:334xx BW: Medezeggenschap bij een grensoverschrijdende splitsing

Medezeggenschap bij een grensoverschrijdende splitsing

In dit artikel wordt onder regelingen met betrekking tot medezeggenschap verstaan regelingen met betrekking tot medezeggenschap als bedoeld in artikel 1:1 lid 1 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen.
Een verkrijgende vennootschap is onderworpen aan de regelingen met betrekking tot medezeggenschap die in voorkomend geval van toepassing zijn in de lidstaat waar zij haar statutaire zetel heeft.
In afwijking van lid 2 wordt de medezeggenschap bij een verkrijgende vennootschap geregeld volgens de beginselen en regelingen vervat in artikel 12 leden twee en vier van Verordening (EG) nr. 2157/2001 van de Raad van de Europese Unie van 8 oktober 2001 betreffende het statuut van de Europese vennootschap (SE) en de leden vier tot en met veertien en lid zestien, indien: a. bij de splitsende vennootschap in de zes maanden voorafgaand aan de datum van neerlegging of openbaarmaking van het splitsingsvoorstel bedoeld in artikel 334h een gemiddeld aantal werknemers werkzaam is van vier vijfde van de toepasselijke drempel inzake werknemersmedezeggenschap als neergelegd in de nationale wetgeving van toepassing op de splitsende vennootschap, of b. indien de nationale wetgeving van toepassing op een verkrijgende vennootschap niet voorziet in ten minste hetzelfde niveau van medezeggenschap dat van toepassing is op de splitsende vennootschap vóór de grensoverschrijdende splitsing, gemeten naar het werknemersaantal in het toezichthoudend of het bestuursorgaan, in de commissies van die organen of in het leidinggevende orgaan dat verantwoordelijk is voor de winstbepalende entiteiten van de vennootschap, of c. indien de nationale wetgeving van toepassing op een verkrijgende vennootschap niet voorschrijft dat werknemers van in andere lidstaten gelegen vestigingen van de verkrijgende vennootschap hetzelfde recht tot uitoefening van medezeggenschapsrechten hebben als de werknemers in de lidstaat waar de verkrijgende vennootschap haar statutaire zetel heeft.
De splitsende vennootschap stelt zo spoedig mogelijk na de openbaarmaking van het splitsingsvoorstel een bijzondere onderhandelingsgroep in voor elke verkrijgende vennootschap overeenkomstig de artikelen 1:7, 1:8, 1:9 leden 1, 7 en 8 en 1:10 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen. De artikelen 1:4, 1:16 en 1:26 lid 3 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen zijn van overeenkomstige toepassing.
De splitsende vennootschap en de bijzondere onderhandelingsgroep stellen in een schriftelijke overeenkomst regelingen met betrekking tot de medezeggenschap vast met inachtneming van de artikelen 1:11 en 1:12 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen.
De overeenkomst regelt ten minste de aangelegenheden, bedoeld in artikelen 1:18 lid 1, onderdelen a, h, i en j, en lid 3 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen. Artikel 1:18 lid 6 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen is van overeenkomstige toepassing. De overeenkomst voorziet ten minste in dezelfde mate in elk aspect van de rol van de werknemers als bij de splitsende vennootschap het geval is.
De onderhandelingen beginnen op het tijdstip waarop de eerste vergadering van de bijzondere onderhandelingsgroep wordt gehouden en kunnen worden voortgezet gedurende een periode van zes maanden. De splitsende vennootschap en de bijzondere onderhandelingsgroep kunnen in gezamenlijk overleg besluiten de onderhandelingsperiode te verlengen tot ten hoogste één jaar, te rekenen vanaf het tijdstip in de vorige zin.
De besluitvorming van de bijzondere onderhandelingsgroep vindt plaats overeenkomstig artikel 1:14 leden 1 en 2 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen.
Indien er in de splitsende vennootschap geen regelingen met betrekking tot medezeggenschap van toepassing zijn, kan de bijzondere onderhandelingsgroep besluiten om af te zien van het openen van onderhandelingen of tot het beëindigen van reeds geopende onderhandelingen. Een zodanig besluit van de bijzondere onderhandelingsgroep behoeft een meerderheid van twee derde van haar aantal leden, tevens vertegenwoordigende twee derde van de werknemers. Dit besluit heeft tot gevolg dat een verkrijgende vennootschap is onderworpen aan de regelingen met betrekking tot medezeggenschap die van toepassing zijn in de lidstaat waar zij haar statutaire zetel heeft.
Indien een verkrijgende vennootschap een vennootschap naar Nederlands recht is, wordt de uitwerking van de medezeggenschap in de statuten vastgelegd.
De algemene vergadering kan aan het besluit tot splitsing als bedoeld in artikel 334m de voorwaarde verbinden dat zij de regelingen met betrekking tot de medezeggenschap goedkeurt. De algemene vergadering kan bij het besluit tot goedkeuring machtiging verlenen in de statuten de veranderingen aan te brengen die nodig zijn voor het vastleggen van de regelingen met betrekking tot de medezeggenschap.
Indien er binnen de in lid 7 bedoelde termijn geen overeenkomst is gesloten, de splitsende vennootschap ermee besluit in te stemmen dat de referentievoorschriften worden toegepast en de bijzondere onderhandelingsgroep geen besluit heeft genomen als bedoeld in lid 9, heeft dat tot gevolg dat de referentievoorschriften voor regelingen met betrekking tot medezeggenschap, bedoeld in artikel 1:31 lid 1 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen, vanaf de datum dat de splitsing van kracht wordt, van overeenkomstige toepassing zijn op een verkrijgende vennootschap.
De referentievoorschriften, bedoeld in artikel 1:31 lid 1 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen, zijn vanaf de datum dat de splitsing van kracht wordt, van overeenkomstige toepassing op een verkrijgende vennootschap indien de splitsende vennootschap en de bijzondere onderhandelingsgroep dit overeenkomen.
Artikel 1:5 van de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen en artikel 670 leden 4, 10 onderdeel a en 12 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek zijn van overeenkomstige toepassing.
Indien een verkrijgende vennootschap binnen vier jaar na het van kracht worden van de splitsing deelneemt aan een binnenlandse of grensoverschrijdende omzetting, fusie of splitsing als bedoeld in deze of de volgende titel, zijn de leden een tot en met veertien van overeenkomstige toepassing.
De splitsende vennootschap stelt de vertegenwoordigers van haar werknemers, dan wel, bij het ontbreken daarvan, de werknemers onverwijld in kennis van de resultaten van de onderhandelingen.

Toelichting

Werknemers kunnen in een vennootschap invloed hebben op de samenstelling van het bestuur of het toezichthoudend orgaan. Bij een splitsing over de grens dreigt die invloed te verdampen, omdat de verkrijgende vennootschap onder een ander rechtsstelsel valt. Dit artikel bepaalt wanneer de gewone regels van het land van vestiging volstaan, wanneer er onderhandeld moet worden over een eigen regeling, en wat er gebeurt als die onderhandelingen niets opleveren.

Hoofdregel en uitzondering

De hoofdregel is eenvoudig: op een verkrijgende vennootschap zijn de medezeggenschapsregels van toepassing die gelden in het land van haar zetel. Daarop bestaat een belangrijke uitzondering. Er moet een aparte regeling komen wanneer de splitsende vennootschap in de zes maanden vóór de openbaarmaking van het splitsingsvoorstel gemiddeld vier vijfde van de nationale drempel voor werknemersmedezeggenschap aan personeel werkzaam was, of wanneer het rechtsstelsel dat voor de verkrijgende vennootschap gaat gelden geen gelijkwaardig niveau van medezeggenschap biedt, gemeten naar het aantal werknemersvertegenwoordigers in het bestuur, in het toezichthoudend orgaan, in de commissies van die organen of in het orgaan dat leiding geeft aan de onderdelen waar de winst van de vennootschap wordt gemaakt, of wanneer dat stelsel werknemers van vestigingen in andere lidstaten niet dezelfde rechten toekent als het personeel in het zetelland.

De bijzondere onderhandelingsgroep

Is de uitzondering aan de orde, dan stelt de splitsende vennootschap zo snel mogelijk na de openbaarmaking van het voorstel voor elke verkrijgende vennootschap een bijzondere onderhandelingsgroep in. Die groep vertegenwoordigt de werknemers en onderhandelt met de vennootschap over een schriftelijke overeenkomst. De samenstelling, de werkwijze en de besluitvorming volgen de Wet rol werknemers bij Europese rechtspersonen.

De inhoud: de overeenkomst regelt onder meer de reikwijdte, de wijze waarop de medezeggenschap wordt vormgegeven en de duur ervan.
De ondergrens: de regeling moet in elk aspect ten minste evenveel bieden als bij de splitsende vennootschap gold.

- De termijn: de onderhandelingen beginnen bij de eerste vergadering van de groep en mogen zes maanden duren, met gezamenlijke verlenging tot ten hoogste één jaar.

Als er geen overeenkomst komt

De onderhandelingsgroep kan besluiten helemaal niet te onderhandelen of de onderhandelingen te beëindigen, maar alleen als er bij de splitsende vennootschap geen medezeggenschapsregeling gold; daarvoor is een meerderheid van twee derden van de leden nodig die tevens twee derden van de werknemers vertegenwoordigen. Het gevolg is dan dat gewoon het recht van het land van de zetel geldt. Komt er binnen de termijn geen overeenkomst, stemt de vennootschap ermee in en heeft de groep zo'n besluit niet genomen, dan gelden vanaf het van kracht worden van de splitsing de wettelijke terugvalregels. Partijen kunnen die toepassing ook zelf afspreken.

Verankering en bescherming

Wordt de verkrijgende vennootschap een vennootschap naar Nederlands recht, dan moet de gekozen vorm van medezeggenschap in de statuten worden opgenomen. De algemene vergadering mag haar splitsingsbesluit afhankelijk stellen van haar eigen goedkeuring van die regeling, en kan tegelijk toestemming geven de statuten op dat punt aan te passen. Vertegenwoordigers van werknemers genieten daarbij de bescherming die ook voor Europese rechtspersonen geldt, met de ontslagbescherming uit Boek 7. Doet de verkrijgende vennootschap binnen vier jaar opnieuw mee aan een omzetting, fusie of splitsing, binnen Nederland of over de grens, dan gelden deze regels opnieuw, zodat de bereikte medezeggenschap niet in een tweede stap alsnog verdwijnt. Wat de onderhandelingen hebben opgeleverd, laat de vennootschap onverwijld weten aan de werknemersvertegenwoordigers of, als die er niet zijn, aan de werknemers zelf.

Een voorbeeld. Een concern splitst een grote Nederlandse productievestiging af naar een vennootschap in een land met een lichtere medezeggenschapsregeling. Omdat het beschermingsniveau daar lager ligt, moet er worden onderhandeld en kan het personeel zijn invloed op de benoeming van toezichthouders niet stilzwijgend kwijtraken.

In de praktijk

Voor de ondernemingsraad is het zaak vroeg te toetsen of een van de drie situaties zich voordoet, want daarmee valt of staat het recht op onderhandelingen. Voor het bestuur is het een planningsvraag: de onderhandelingen kunnen een half jaar tot een jaar duren en de notaris kijkt bij zijn verklaring of de procedure is gestart.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst