Boek 2 Artikel 222 (2:222 BW)

Er is een geval waarin een aandeelhouder geen drempel hoeft te halen en geen groep hoeft te vormen: wanneer de vergadering die de wet of de statuten voorschrijven eenvoudig niet is gehouden. Artikel 2:222 BW bepaalt dat iedere aandeelhouder dan door de voorzieningenrechter van de rechtbank kan worden gemachtigd om zelf tot bijeenroeping over te gaan. Het gaat hier om verzuim: degenen die bevoegd zijn, hebben nagelaten te doen wat moest.

Wanneer dit speelt

De bepaling grijpt terug op twee andere. Bevoegd tot bijeenroeping zijn het bestuur en de raad van commissarissen, en wie de statuten daarnaast aanwijzen. Verplicht is ten minste één algemene vergadering per boekjaar, of ten minste één keer besluitvorming langs een van de vereenvoudigde wegen. Is die vergadering er niet gekomen, of blijft een vergadering uit die de statuten voorschrijven, dan staat deze weg open.

Anders dan bij het verzoek van artikel 2:220 BW hoeft de aandeelhouder hier geen deel van het kapitaal te vertegenwoordigen. Eén aandeel is genoeg.

Hoe de procedure verloopt

Artikel 2:220 lid 2 en artikel 2:221 BW zijn van overeenkomstige toepassing. Verleent de rechter de machtiging, dan stelt hij de vorm en de termijnen voor de oproeping vast en kan hij iemand aanwijzen die de vergadering leidt. Ook hier geldt dat de oproeping vermeldt dat zij op een machtiging berust en dat zij geldig blijft, ook als de machtiging achteraf onterecht blijkt.

Verder worden ook anderen met vergaderrecht met aandeelhouders gelijkgesteld, zodat bijvoorbeeld een certificaathouder met vergaderrecht dezelfde weg kan bewandelen.

Een voorbeeld: een bv met drie aandeelhouders houdt al vier jaar geen vergadering; de jaarrekeningen zijn niet vastgesteld en niet gedeponeerd. Een van de aandeelhouders, met een klein pakket, vraagt de machtiging aan. De rechter verleent haar, bepaalt dat er met een termijn van veertien dagen schriftelijk moet worden opgeroepen en wijst een voorzitter aan. In die vergadering kunnen de achterstallige jaarrekeningen aan de orde komen.

In de praktijk

Het verzuim kan in het verzoek worden aangetoond met wat er ontbreekt: geen oproepingen, geen notulen, geen gedeponeerde stukken. Omdat de rechter bij de machtiging iemand kan aanwijzen die de vergadering leidt, kan in het verzoek ook om zo'n aanwijzing worden gevraagd. Voor bestuurders volgt uit dit artikel dat het overslaan van de voorgeschreven vergadering door iedere aandeelhouder afzonderlijk kan worden doorbroken.