Boek 2 Artikel 267 (2:267 BW)

Niet elke vennootschap die de structuurregeling wil toepassen, hoeft daarop te wachten tot zij de drempels haalt. Dit artikel opent de deur voor vrijwillige toepassing. Een bv waarvoor artikel 2:264 BW niet geldt, kan in haar statuten de benoeming en het ontslag van commissarissen en de taak en bevoegdheden van de raad van commissarissen regelen zoals de structuurartikelen dat voorschrijven. Daar staat één voorwaarde tegenover, en die gaat over medezeggenschap.

De voorwaarde: een ondernemingsraad

Er moet een ondernemingsraad zijn, ingesteld bij de vennootschap zelf of bij een afhankelijke maatschappij, en die raad moet onder de Wet op de ondernemingsraden vallen. Dat is logisch, want de structuurregeling geeft de ondernemingsraad zware rechten bij de samenstelling van de raad van commissarissen. Zonder ondernemingsraad zou een deel van de regeling in de lucht hangen. Verdwijnt de ondernemingsraad later, of gelden de regels van die wet niet langer voor hem, dan verliest de statutaire regeling haar gelding van rechtswege.

Wat de vennootschap mag kiezen

• Het geheel overnemen, met de verplichte raad van commissarissen, de profielschets, de voordracht, het aanbevelingsrecht van de ondernemingsraad en de goedkeuringsbevoegdheden.
• Artikel 2:272 BW weglaten, zodat de benoeming en het ontslag van bestuurders bij de algemene vergadering blijven. De raad van commissarissen krijgt dan wel het structuurstelsel voor zijn eigen samenstelling en de goedkeuringsrechten, maar niet de zeggenschap over het bestuur.

- Alleen artikel 2:272 BW overnemen: een vennootschap waarvoor de verzwakte regeling van artikel 2:265 of 2:265a BW geldt, kan juist ervoor kiezen de benoeming en het ontslag van bestuurders alsnog bij de raad van commissarissen te leggen.

Waarom een vennootschap dit zou doen

Een vennootschap kan om uiteenlopende redenen voor deze route kiezen, bijvoorbeeld om tegenover financiers of afnemers te laten zien hoe het toezicht is ingericht, of omdat de aandeelhouders bewust afstand willen nemen van de samenstelling van het toezicht. Omdat de regeling in de statuten wordt opgenomen, is er een notariële akte en een besluit van de algemene vergadering voor nodig, en is zij ook alleen langs die weg weer te wijzigen.

Een voorbeeld. Een technisch dienstverlener met tachtig medewerkers en een ondernemingsraad wil zijn toezicht professionaliseren voordat een aandeelhouder met pensioen gaat. De statuten nemen de structuurartikelen over, maar zonder artikel 2:272 BW: de raad van commissarissen krijgt zijn eigen benoemingsstelsel en zijn goedkeuringsrechten, terwijl de aandeelhouders de bestuurders blijven benoemen.

In de praktijk

Bespreek het voornemen met de ondernemingsraad voordat de statuten naar de notaris gaan, en leg in de statuten uitdrukkelijk vast of artikel 2:272 BW wordt toegepast of buiten toepassing blijft, de keuze die het eerste lid met zoveel woorden noemt. Neem ook een regeling op voor de situatie waarin de ondernemingsraad ophoudt te bestaan, want dan vervalt de statutaire regeling en moet duidelijk zijn wie op dat moment bevoegd is. Wie er later weer vanaf wil, heeft opnieuw een statutenwijziging nodig.