Artikel 2:334kk BW: Aanpassingen van de splitsingsregels bij een splitsing over de grens

De afdeling over grensoverschrijdende splitsingen bouwt voort op de binnenlandse regeling, maar niet alles daaruit past. Dit artikel bepaalt welke bepalingen buiten toepassing blijven, en regelt de bijzondere situatie waarin een van de betrokken vennootschappen in een insolventieprocedure verkeert.

Wat niet meeloopt

Een reeks bepalingen uit de binnenlandse regeling geldt niet bij een grensoverschrijdende splitsing. Het gaat onder meer om de vangnetregeling voor vermogensbestanddelen die niet aan een rechtspersoon zijn toe te delen, om de vernietiging van de splitsing door de rechter, om de inbrengcontrole bij een verkrijgende naamloze vennootschap, om de mogelijkheid verschillende aandeelhouders over verschillende verkrijgers te verdelen, om het uittreedrecht voor houders van stemrechtloze en winstrechtloze aandelen, om het besluit bij bestuursbesluit en om de driehoekssplitsing. Ook twee waarborgen rond het splitsingsbesluit zelf vervallen: de verzwaarde meerderheid die geldt wanneer minder dan de helft van het geplaatste kapitaal ter vergadering is vertegenwoordigd, en de goedkeuring door elke groep houders van aandelen van een soort aan wier rechten de splitsing afbreuk doet. Voor de aandeelhouder is dat het scherpste verschil met een binnenlandse splitsing; de afdeling stelt daar wel een eigen meerderheidseis van ten minste twee derden van de uitgebrachte stemmen tegenover. Voor elk van die onderwerpen kent de afdeling zelf een eigen regeling, of past het onderwerp niet bij een splitsing waarbij twee rechtsstelsels betrokken zijn. Dat de vernietiging vervalt, is voor het rechtsverkeer het meest ingrijpend: net als bij een fusie over de grens kiest de wet hier voor rechtszekerheid, omdat terugdraaien in meerdere landen tegelijk onwerkbaar is.

Als de splitsende vennootschap enig aandeelhouder wordt

Wordt de splitsende vennootschap bij de splitsing enig aandeelhouder van de verkrijgende vennootschappen, dan vervalt bovendien een aantal informatie- en beschermingsvoorschriften: onder meer de gegevens in het voorstel over bijzondere rechten en over de maatregelen voor het aandeelhouderschap, de schriftelijke toelichting van het bestuur, enkele van de aanvullende gegevens voor het grensoverschrijdende voorstel en de regeling over schadeloosstelling voor aandeelhouders. Ook hier geldt de gedachte dat er niets tussen aandeelhouders verschuift: de vennootschap ruilt vermogen in voor aandelen in haar eigen nieuwe dochters.

Insolventie

Verkeert een Nederlandse naamloze of besloten vennootschap in faillissement of surseance van betaling, dan kan zij toch splitsen langs de bijzondere route die de wet daarvoor kent, en daarbij mogen ook kapitaalvennootschappen naar het recht van een andere lidstaat worden opgericht. Gaat het om een buitenlandse kapitaalvennootschap die zich in een insolventieprocedure in de zin van de Europese insolventieverordening bevindt, dan mag er alleen een Nederlandse vennootschap als verkrijger worden opgericht als de splitsende vennootschap daarvan enig aandeelhouder wordt. In beide gevallen is het uitgangspunt hetzelfde: er mag geen waarde uit de boedel weglekken, want de aandelen komen in de plaats van het overgedragen vermogen.

Een voorbeeld. Een failliete Nederlandse vennootschap heeft een levensvatbaar onderdeel met klanten in Duitsland. De curator kan dat onderdeel afsplitsen naar een daarbij op te richten Duitse vennootschap waarvan de failliete vennootschap alle aandelen krijgt. Die aandelen kunnen daarna ten bate van de schuldeisers worden verkocht.

In de praktijk

Dit artikel is vooral een wegwijzer: het vertelt welke vertrouwde bepalingen bij een splitsing over de grens níet gelden. Ga er dus niet van uit dat een instrument dat bij een binnenlandse splitsing werkt, hier ook beschikbaar is; zoek per onderwerp op wat de afdeling zelf regelt. Voor curatoren en bewindvoerders is vooral het derde lid van belang, omdat het de grens aangeeft van wat in insolventie mogelijk is.