Boek 2 Artikel 127 (2:127 BW)

Een faillissement haalt de zeggenschap over het vermogen weg bij de vennootschap en legt die bij de curator. Dit korte artikel trekt die lijn door naar de statuten: zolang de naamloze vennootschap failliet is, kan daarin geen wijziging worden aangebracht zonder toestemming van de curator.

Wat er verandert

De algemene vergadering blijft bevoegd om over een statutenwijziging te besluiten en het bestuur blijft in functie, maar hun ruimte wordt begrensd. Zonder de toestemming van de curator kan de wijziging niet tot stand komen. De curator hoeft geen aandeelhouder of orgaan van de vennootschap te zijn; hij oefent hier een zelfstandige bevoegdheid uit die de wet hem geeft.

Waarom dit nodig is

In een faillissement kunnen statutaire bepalingen de positie van de boedel raken. Denk aan een wijziging van de doelomschrijving, van de regels over uitkeringen, van de bevoegdheid tot vertegenwoordiging of van een blokkeringsregeling. Zonder deze bepaling zouden aandeelhouders de spelregels kunnen veranderen terwijl de schuldeisers op hun geld wachten. De curator, die voor de gezamenlijke schuldeisers optreedt, kan dat tegenhouden.

• Wie beslist over het besluit: de algemene vergadering, met de gewone regels van bevoegdheid en meerderheid.
• Wie het kan blokkeren: de curator, die zijn toestemming kan onthouden.

- Wat er zonder toestemming gebeurt: de wijziging kan niet worden aangebracht.

Wanneer de curator meewerkt

De curator kijkt naar het belang van de boedel en van de gezamenlijke schuldeisers. Een wijziging die de afwikkeling helpt of die nodig is voor een doorstart, kan op zijn instemming rekenen. Een wijziging die vooral de positie van aandeelhouders of van het bestuur verbetert ten koste van de schuldeisers, ligt veel minder voor de hand. De notaris zal zonder die toestemming de akte niet passeren, zodat het probleem zich in de praktijk al bij de voorbereiding aandient.

Een voorbeeld. Een failliete nv wil haar statutaire naam wijzigen omdat de handelsnaam wordt verkocht als onderdeel van een doorstart. Dat raakt rechtstreeks aan wat er voor de boedel te verdelen valt. De curator kan daarvoor toestemming geven omdat de opbrengst aan de schuldeisers ten goede komt. Zou het bestuur daarentegen de bepaling over decharge willen aanpassen, dan is toestemming veel minder vanzelfsprekend.

In de praktijk

Voor een bestuurder van een failliete vennootschap is dit een eenvoudige regel: overleg eerst met de curator, ook als het om een wijziging gaat die onschuldig lijkt. Voor een schuldeiser is het een geruststelling dat de spelregels van de vennootschap niet buiten de curator om kunnen worden veranderd terwijl zijn vordering openstaat.