Boek 2 Artikel 325 (2:325 BW)

Bij een juridische fusie ruilen de aandeelhouders van een verdwijnende vennootschap hun aandelen in voor aandelen in de verkrijgende vennootschap. Dit artikel geeft vier regels over die ruil: hoe de verhouding bij beursgenoteerde aandelen mag worden bepaald, hoeveel er daarnaast in geld mag worden meegegeven, wanneer de verkrijgende vennootschap aandelen mag intrekken, en welke aandelen zonder meer verdwijnen.

Een koers als maatstaf

Zijn de aandelen of certificaten van een fuserende vennootschap toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt of een multilaterale handelsfaciliteit — begrippen die de Wet op het financieel toezicht omschrijft — dan mag de ruilverhouding worden gekoppeld aan de prijs op die markt. Ook een vergelijkbaar handelssysteem buiten de Europese Unie telt mee. Voorwaarde is dat het voorstel tot fusie zelf aanwijst op welk moment of welke momenten de koers wordt gemeten, en die momenten moeten liggen vóór de dag waarop de fusie werkt. Zo weten aandeelhouders vooraf waarop zij worden afgerekend en kan niemand achteraf het gunstigste moment uitzoeken.

Hoeveel er in geld mag worden bijbetaald

Een ruilverhouding komt zelden uit op hele aandelen. Daarom mag een deel van de tegenwaarde bestaan uit geld of uit een vordering op de vennootschap. De wet zet daar een grens omheen: bij elkaar opgeteld mag dat bedrag niet meer zijn dan een tiende van het nominale bedrag van de aandelen die worden toegekend. Let op de maatstaf: het gaat om de nominale waarde van de toegekende aandelen, niet om hun werkelijke waarde of hun beurskoers. Bij aandelen met een lage nominale waarde is de ruimte voor een bijbetaling in geld daardoor beperkt. Wordt de grens overschreden, dan voldoet de regeling in het voorstel niet aan de wet.

Intrekken en vervallen

Twee technische regels sluiten het artikel af. Zij gaan over aandelen die na de fusie anders in handen van de verkrijgende vennootschap of van een andere fusiepartner zouden blijven.

• Intrekking bij de akte — houdt de verkrijgende vennootschap eigen aandelen, of houdt een andere fuserende vennootschap aandelen in haar kapitaal, dan kunnen die bij de akte van fusie worden ingetrokken. Er geldt wel een plafond: er mag niet meer worden ingetrokken dan het bedrag aan aandelen dat aan de nieuwe aandeelhouders wordt toegekend. De gewone voorschriften over kapitaalvermindering en uitkeringen, de artikelen 2:99, 2:100, 2:208 en 2:216 BW, blijven daarbij buiten toepassing.
• Verval van rechtswege — aandelen in een verdwijnende vennootschap die worden gehouden door of voor rekening van de fuserende vennootschappen zelf, vervallen zonder dat daarvoor een besluit nodig is. Anders zou een vennootschap na de fusie aandelen in zichzelf terugkrijgen.

Een voorbeeld. Een moedervennootschap houdt zeventig procent van de aandelen in haar dochter en laat die dochter in zichzelf opgaan. Voor haar eigen belang in de dochter krijgt zij niets terug: dat pakket vervalt. Alleen de dertig procent die bij de overige aandeelhouders zit, wordt omgezet in nieuwe aandelen in de moeder.

In de praktijk

Voor een aandeelhouder is dit het artikel dat bepaalt wat hij overhoudt. Controleer of het voorstel tot fusie duidelijk maakt op welk moment de waarde is gemeten, hoeveel er in geld wordt bijgelegd en of dat binnen de grens van een tiende blijft. Voor het bestuur is het de bepaling die de rekensom binnen de kaders houdt en die de balans van de verkrijgende vennootschap na de fusie zuiver maakt.