Boek 2 Artikel 237 (2:237 BW)

Gaat een bv failliet, dan houdt zij niet op te bestaan en blijft haar algemene vergadering in beginsel bevoegd. Toch kan zij haar statuten dan niet vrij wijzigen: artikel 2:237 BW bepaalt dat een wijziging tijdens het faillissement alleen mogelijk is met toestemming van de curator. De aandeelhouders houden hun bevoegdheid, maar de curator krijgt een vetorecht.

Waarom de curator erover gaat

In het faillissement beheert en vereffent de curator het vermogen van de vennootschap ten behoeve van de gezamenlijke schuldeisers. Statuten zijn niet alleen interne spelregels; zij raken de vraag wie mag beslissen, wie mag vertegenwoordigen, welke rechten aan aandelen zijn verbonden en hoe een eventueel overschot wordt verdeeld. Een wijziging kan de afwikkeling dus rechtstreeks beïnvloeden. Daarom mag zij niet buiten de curator om.

Wat de curator toetst

De wet noemt geen maatstaf, maar de aard van zijn taak wijst de richting: de curator kijkt of de wijziging de belangen van de schuldeisers en de afwikkeling van de boedel raakt. Een wijziging die de vereffening niet hindert of die zelfs helpt — bijvoorbeeld om een doorstart of een reorganisatie mogelijk te maken — zal hij eerder toestaan dan een wijziging die de zeggenschap verplaatst of die de positie van aandeelhouders ten koste van schuldeisers verbetert.

Zonder toestemming kan de wijziging niet worden doorgevoerd. Een notaris zal de akte niet passeren zonder dat de instemming van de curator vaststaat, en dat is voor de betrokkenen de plek waar dit artikel in de praktijk zichtbaar wordt.

Wat er niet verandert

Het artikel schort alleen de vrijheid tot statutenwijziging op. Het faillissement zelf regelt de rest: het bestuur verliest de beschikking over het vermogen en de curator neemt het beheer over. De organen blijven bestaan en kunnen besluiten nemen die het vermogen niet raken, zoals de benoeming van een bestuurder. Voor de bevoegdheden en de gang van zaken tijdens het faillissement is verder de Faillissementswet bepalend.

Een voorbeeld: tijdens het faillissement van een bouwbedrijf willen de aandeelhouders de statuten wijzigen om aan een groep aandelen een voorrang bij vereffening te geven, in de hoop dat er na betaling van de schuldeisers iets overblijft. Dat raakt de verdeling van een eventueel overschot; de curator zal zo'n wijziging niet zonder meer toestaan en kan haar tegenhouden.

In de praktijk

Wilt u tijdens een faillissement iets in de statuten aanpassen, bijvoorbeeld voor een doorstart, benader de curator dan vroeg en leg schriftelijk vast waarom de wijziging nodig is en wat zij voor de boedel betekent. Laat zijn toestemming schriftelijk bevestigen en voeg die bij de stukken voor de notaris. En voor bestuurders geldt: neem geen besluiten die vooruitlopen op een toestemming die er nog niet is.