Boek 2 Artikel 440a (2:440a BW)

Dit artikel schrijft voor dat een verzekeraar in aansluiting op de winst- en verliesrekening een overzicht opneemt van de samenstelling van het totaalresultaat. Dat overzicht verbindt het resultaat van het boekjaar met de verandering van het eigen vermogen tussen begin- en eindbalans.

Hoe het totaalresultaat wordt berekend

De wettekst leidt het totaalresultaat af uit twee balansen. Het eigen vermogen op de balans aan het eind van het boekjaar wordt gelegd naast dat op de balans aan het begin, en de uitkomst van die vergelijking wordt gecorrigeerd voor kapitaalstortingen en kapitaalonttrekkingen. Wat aandeelhouders erin hebben gestopt of eruit hebben gehaald, telt dus niet mee; wat overblijft, is wat de onderneming zelf aan vermogen heeft toegevoegd of verloren.

Wat erin terechtkomt

Het overzicht bevat in de eerste plaats het resultaat volgens de winst- en verliesrekening. Daarnaast komen er de mutaties in het eigen vermogen in terecht die niet via de winst- en verliesrekening zijn gelopen en die geen storting of onttrekking door kapitaalverschaffers zijn. Denk aan waardeveranderingen die op grond van artikel 2:390 BW rechtstreeks in de herwaarderingsreserve worden verwerkt, en aan omrekeningsverschillen op buitenlandse deelnemingen die ten laste of ten gunste van een reserve worden gebracht. Het overzicht toont de samenstelling: uit welke onderdelen het totaalresultaat bestaat en tot welk bedrag elk onderdeel heeft bijgedragen.

Wie het opstelt en wie erop let

Het bestuur stelt het overzicht op als onderdeel van de jaarrekening. De accountant controleert of het aansluit op de balans van begin en eind van het boekjaar en of de correcties voor stortingen en onttrekkingen juist zijn. De algemene vergadering stelt de jaarrekening vast en kan het overzicht gebruiken om het bestuur te bevragen over het verschil tussen het resultaat en de ontwikkeling van het eigen vermogen.

Een voorbeeld. Een verzekeraar houdt een deelneming aan in een land met een eigen munt. Die munt zakt in koers, zodat het daarin geïnvesteerde vermogen bij omrekening naar euro's minder waard wordt. Zo'n verschil komt op grond van artikel 2:389 BW ten laste van een reserve omrekeningsverschillen en raakt de winst- en verliesrekening dus niet. In het overzicht van het totaalresultaat staan het resultaat volgens de winst- en verliesrekening en dit omrekeningsverschil onder elkaar, zodat de optelling aansluit op de verandering van het eigen vermogen.

In de praktijk

Het overzicht van het totaalresultaat wordt gelezen samen met de winst- en verliesrekening en met het verloop van het eigen vermogen in de toelichting. Een verschil tussen het resultaat en het totaalresultaat wordt verklaard door de posten die rechtstreeks in het eigen vermogen zijn verwerkt; het overzicht laat zien welke posten dat zijn en hoe groot zij zijn. Voor de controle van de aansluiting zijn de begin- en eindbalans en de opgave van kapitaalstortingen en -onttrekkingen de vertrekpunten.