Boek 2 Artikel 14 (2:14 BW)

Dit artikel bepaalt wanneer een besluit van een orgaan van rechtswege ongeldig is. Botst het besluit met de wet of met de statuten, dan is het nietig, tenzij de wet voor dat geval iets anders regelt. Nietig betekent: het besluit heeft nooit bestaan, er is geen procedure en geen termijn voor nodig, en iedereen kan zich erop beroepen. Voor één groep gebreken biedt de wet een uitweg: ontbrak een voorgeschreven handeling van of mededeling aan iemand buiten het besluitnemende orgaan, dan kan die ander het besluit alsnog bekrachtigen.

Wanneer een besluit nietig is

Het eerste lid bepaalt dat een besluit dat in strijd is met de wet of de statuten nietig is, tenzij uit de wet iets anders voortvloeit. Het tweede lid gaat over het besluit dat is genomen ondanks het ontbreken van een door de wet of de statuten voorgeschreven voorafgaande handeling van of mededeling aan een ander dan het orgaan dat het besluit nam. Wordt daarentegen een voorschrift over de totstandkoming van besluiten geschonden, zoals de oproeping, de agendering of de toezending van stukken, dan is het besluit niet nietig maar vernietigbaar; die weg loopt via artikel 2:15 BW.

Bekrachtiging bij een ontbrekende handeling

Is een besluit om die reden nietig, dan kan de ander van wie de handeling of aan wie de mededeling ontbrak, het besluit bekrachtigen. Was aan de ontbrekende handeling een bijzonder vereiste verbonden, bijvoorbeeld een vorm of een meerderheid, dan geldt datzelfde vereiste voor de bekrachtiging. Een bekrachtiging moet dus voldoen aan dezelfde eisen als de handeling die destijds had moeten plaatsvinden.

De redelijke termijn

Bekrachtiging kan niet eindeloos boven de markt blijven hangen. Het orgaan dat het besluit nam, of de wederpartij tot wie het besluit zelf was gericht, kan de ander een redelijke termijn stellen. Loopt die termijn af zonder bekrachtiging, dan is die mogelijkheid verspeeld en blijft het besluit nietig.

Het bestuur van een stichting besluit een pand te verkopen terwijl de statuten voor die verkoop de voorafgaande goedkeuring van de raad van toezicht eisen. Het besluit is nietig. De raad kan het alsnog bekrachtigen, en moet dat dan doen op dezelfde wijze als voor de goedkeuring was voorgeschreven. Het bestuur, als het orgaan dat het besluit nam, kan de raad een redelijke termijn stellen; laat de raad die verstrijken, dan is bekrachtiging niet meer mogelijk.

Wat nietigheid betekent voor derden

Voor de gevolgen tegenover een wederpartij geeft artikel 2:16 BW een regel. Is het besluit zelf de rechtshandeling jegens een wederpartij, of is die rechtshandeling zonder zo'n besluit niet geldig, dan laat het tweede lid van dat artikel het gebrek tegen die wederpartij werken, behalve wanneer zij het niet kende en ook niet had hoeven kennen.

In de praktijk

Wie een ingrijpend besluit voorbereidt, loopt vooraf na welke goedkeuringen en adviezen de statuten voorschrijven en legt vast dat die er zijn. Wordt achteraf een gebrek ontdekt, dan biedt bekrachtiging een uitweg, mits die tijdig gebeurt en in de juiste vorm. Het orgaan dat het besluit nam, of de wederpartij tot wie het was gericht, kan met het stellen van een termijn duidelijkheid krijgen in plaats van af te wachten.