Boek 2 Artikel 193 (2:193 BW)

Inning van openstaande stortingen door de vereffenaar of de curator

De vereffenaar van een vennootschap en, in geval van faillissement, de curator, zijn bevoegd tot uitschrijving en inning van alle nog niet gedane verplichte stortingen op de aandelen. Deze bevoegdheid geldt onverschillig hetgeen bij de statuten daaromtrent is bepaald of op grond van artikel 191 lid 1 is bedongen, met dien verstande dat indien bedongen is dat een storting plaatsvindt op een tijdstip na de dag van de faillietverklaring, volstaan kan worden met voldoening van de contante waarde daarvan op de dag van de faillietverklaring.

Toelichting

Een bv kan aandelen uitgeven waarop nog niet is gestort. Zolang de vennootschap gewoon draait, bepaalt zij zelf of en wanneer zij dat geld opvraagt. Gaat het mis, dan verandert dat: dit artikel geeft de vereffenaar en de curator het recht alle nog openstaande verplichte stortingen uit te schrijven en te innen.

Een eigen bevoegdheid

De bevoegdheid ligt bij de vereffenaar van een ontbonden vennootschap en, in faillissement, bij de curator. Zij kunnen daartoe zelf overgaan; groen licht van het bestuur of van de vergadering van aandeelhouders is niet nodig. Uitschrijven betekent hier: opvragen; innen betekent dat zij betaling kunnen afdwingen. Het gaat wel om verplichte stortingen: bij de bv is dat het nominaal op een aandeel te storten bedrag voor zover dat nog openstaat (artikel 2:191 lid 1 BW). Heeft een aandeelhouder daarnaast een hoger bedrag toegezegd, dan valt dat meerdere er niet onder.

Statuten en afspraken doen niet ter zake

Het bijzondere zit in de reikwijdte. De bevoegdheid geldt ongeacht wat de statuten bepalen en ongeacht wat bij het nemen van de aandelen is bedongen over het moment van storting. Is afgesproken dat pas over vijf jaar hoeft te worden betaald, of pas nadat de vennootschap het opvraagt, dan kan de curator daar dus doorheen breken.

Voor een storting die volgens de afspraak pas na de dag van de faillietverklaring zou plaatsvinden, geldt wel een correctie: dan kan worden volstaan met betaling van de contante waarde daarvan op de dag van de faillietverklaring. De aandeelhouder betaalt dan het bedrag dat de toekomstige verplichting op dat moment waard is, en niet meer.

Waarom dit zo geregeld is

De stortingsplicht is een vordering van de vennootschap en hoort dus tot het vermogen waarop schuldeisers zich kunnen verhalen. Zou een aandeelhouder zich achter een uitgestelde stortingsafspraak kunnen verschuilen, dan zou hij zijn eigen inleg buiten schot houden terwijl anderen onbetaald blijven. Daarbij past ook dat de aandeelhouder zijn stortingsschuld niet mag verrekenen met een eigen vordering op de vennootschap.

Een voorbeeld. Een bv geeft aandelen uit waarop een kwart is gestort; de rest hoeft pas op verzoek van de vennootschap te worden betaald. Twee jaar later volgt het faillissement. De curator schrijft de resterende stortingen uit en spreekt de aandeelhouders aan. Zij kunnen zich niet beroepen op de afspraak dat de vennootschap er zelf om moest vragen.

In de praktijk

Voor aandeelhouders is dit de reden om te weten hoeveel er op hun aandelen openstaat, en om dat bedrag niet te beschouwen als een verplichting die vanzelf verdampt. Voor kopers van aandelen geldt hetzelfde: het aandeelhoudersregister vermeldt wat er per aandeel is gestort, en dat is bij een overname het punt om te controleren voordat de akte wordt getekend.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.