Boek 2 Artikel 334d (2:334d BW)

De eis dat het verkregen en behouden vermogen niet negatief is

Behalve voor zover de verkrijgende rechtspersonen naamloze of besloten vennootschappen zijn, moet de waarde van het deel van het vermogen van de splitsende rechtspersoon dat elke verkrijgende rechtspersoon verkrijgt ten tijde van de splitsing ten minste nul zijn. Behalve voor zover de splitsende vennootschap een naamloze of besloten vennootschap is, geldt hetzelfde voor de waarde van het deel van het vermogen dat een voortbestaande splitsende rechtspersoon behoudt, vermeerderd met de waarde van aandelen in het kapitaal van verkrijgende rechtspersonen die hij bij de splitsing verkrijgt.

Toelichting

Bij een splitsing wordt een vermogen verdeeld. Dat opent de mogelijkheid om schulden bij de ene rechtspersoon te leggen en bezittingen bij de andere. Dit artikel zet daar een ondergrens tegen: geen enkel deel mag een negatieve waarde hebben. Wie iets verkrijgt, mag niet uitsluitend schulden verkrijgen, en wie achterblijft, mag niet met een tekort blijven zitten.

Voor wie de eis geldt

De regel geldt niet voor iedereen. Voor zover de verkrijgende rechtspersonen naamloze of besloten vennootschappen zijn, geldt de eis niet voor het verkregen deel; voor zover de splitsende rechtspersoon zelf een naamloze of besloten vennootschap is, geldt zij niet voor het behouden deel. Voor die twee rechtsvormen bevat deze titel eigen voorschriften over vermogen en waardering; het voorschrift over wat een voortbestaande splitsende vennootschap ten minste moet overhouden, is in artikel 2:334w BW zelfs uitsluitend voor de naamloze vennootschap geschreven. De ondergrens van dit artikel telt daarom vooral bij een stichting, een vereniging, een coöperatie of een onderlinge waarborgmaatschappij.

Wat er precies wordt gemeten

Voor de verkrijger gaat het om de waarde van het deel van het vermogen dat hij bij de splitsing krijgt, gemeten op het tijdstip van de splitsing. Voor de splitsende rechtspersoon die blijft bestaan, gaat het om de waarde van wat hij behoudt, vermeerderd met de waarde van de aandelen die hij bij de splitsing in verkrijgende rechtspersonen krijgt. Die optelling is essentieel: wie zijn hele onderneming afstaat maar er aandelen voor terugkrijgt, is niet verarmd, en dat moet in de rekensom meetellen.

Waarom de ondergrens nul is

Nul is geen ruime marge, maar wel een duidelijke. De wet verbiedt niet dat het ene onderdeel veel waardevoller is dan het andere; zij verbiedt alleen dat een onderdeel per saldo een last is. Zou dat wel mogen, dan zou een splitsing kunnen worden gebruikt om schulden af te zonderen in een rechtspersoon die ze nooit kan dragen. Het beschermt dus in de eerste plaats de schuldeisers die bij dat onderdeel terechtkomen.

Een voorbeeld. Een vereniging met een sporthal en een horecagedeelte wil beide activiteiten scheiden. De hal is belast met een hypothecaire lening die hoger is dan de waarde van het gebouw. Wordt de hal met die lening als afzonderlijk deel afgesplitst naar een nieuwe vereniging, dan is de waarde van dat deel negatief en verzet dit artikel zich tegen de splitsing. Er moet dan vermogen worden meegegeven, of de verdeling moet anders.

In de praktijk

Dit is een rekentoets die vroeg in de voorbereiding moet worden gemaakt, want zij bepaalt of de gewenste verdeling überhaupt kan. De uitkomst hangt samen met de waardering die het voorstel tot splitsing moet vermelden en met de peildatum van de jaarrekening of tussentijdse vermogensopstelling. Loopt u tegen de grens aan, dan is de oplossing meestal het meegeven van liquide middelen of het anders toedelen van een schuld — niet het oprekken van de waardering.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.