Boek 2 Artikel 392 (2:392 BW)

Naast de jaarrekening en het bestuursverslag hoort er een derde stuk bij: de overige gegevens. Dit artikel somt op wat het bestuur daaraan moet toevoegen. Het zijn gegevens die niet in de cijfers passen maar die de lezer nodig heeft om te begrijpen wie het in de rechtspersoon voor het zeggen heeft en of de cijfers zijn gecontroleerd.

Wat erbij moet

• De accountantsverklaring — of, als die er niet is, een mededeling waarom zij ontbreekt.
• De statutaire winstregeling — een weergave van wat de statuten over de bestemming van de winst bepalen, en bij een coöperatie of onderlinge waarborgmaatschappij ook de statutaire regeling over het bijdragen in een tekort, voor zover die van de wet afwijkt.
• Bijzondere zeggenschapsrechten — een lijst van namen van degenen die zo'n recht hebben, met een omschrijving van de aard ervan, tenzij daarover al in het bestuursverslag is bericht.
• Bijzondere aandelen — een opgave van het aantal stemrechtloze aandelen en van aandelen die geen of slechts een beperkt recht op winst of reserves geven, met de bevoegdheden die zij verlenen.

- Nevenvestigingen — hun bestaan, de landen waar zij zijn, en hun handelsnaam als die afwijkt.

Waarom de zeggenschapsrechten ertoe doen

Uit een aandelenregister blijkt hoeveel aandelen iemand heeft, maar niet dat een enkele houder van een bijzonder aandeel bestuurders kan voordragen of een besluit kan blokkeren. Juist die rechten bepalen de machtsverhoudingen. Is zo'n recht in een aandeel belichaamd, dan moet worden vermeld hoeveel van die aandelen elk van de rechthebbenden houdt. Komt het recht toe aan een vennootschap, vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij of stichting, dan moeten ook de namen van de bestuurders daarvan worden meegedeeld — anders zou een stichting als sluier kunnen werken.

Ontheffing en uitzonderingen

Van de opgave over bijzondere zeggenschapsrechten kan de bewindspersoon van Economische Zaken op verzoek ontheffing verlenen, wegens gewichtige redenen en telkens voor ten hoogste vijf jaar. Die ontheffing is niet mogelijk als over die gegevens al in het bestuursverslag moet worden bericht. Verder hoeven het bestuur van een stichting of vereniging die op grond van artikel 2:360 BW onder deze titel valt, de statutaire winstregeling en de opgave van artikel 2:380c BW niet toe te voegen. Dat komt niet doordat er bij zulke rechtspersonen niets te melden zou zijn: artikel 2:383a BW verlangt van hen juist dat zij in de toelichting op hun jaarrekening laten zien wat de statuten over de bestemming van het resultaat voorschrijven en waaraan het resultaat na belastingen wordt besteed. Het vijfde lid voorkomt dus alleen dat dezelfde informatie een tweede keer bij de overige gegevens moet worden opgenomen.

Geen tegenspraak

De overige gegevens mogen niet in strijd zijn met de jaarrekening en het bestuursverslag. De drie stukken vormen samen één geheel dat naar buiten gaat en waarop derden afgaan. De accountant beoordeelt bij zijn onderzoek uitdrukkelijk of de vereiste gegevens zijn toegevoegd; ontbreken zij, dan meldt hij dat in zijn verklaring.

Een voorbeeld. Een bv heeft twee gewone aandeelhouders en daarnaast één aandeel dat een familiestichting het recht geeft een bestuurder te benoemen. Uit de balans blijkt daarvan niets. In de overige gegevens moeten de naam van die stichting, de aard van het recht en de namen van haar bestuurders staan. Een koper die aandelen overweegt, weet daarmee dat hij ook met een meerderheidsbelang niet vrij is in de keuze van het bestuur.

In de praktijk

Voor het bestuur is dit een korte checklist die bij elke jaarrekening moet worden afgelopen; het toevoegen is uitdrukkelijk zijn taak. Voor aandeelhouders, kopers en financiers zijn de overige gegevens vaak het meest onthullende deel van het gedeponeerde stuk, omdat daar de zeggenschapsverhoudingen staan die de cijfers niet laten zien.