Boek 2 Artikel 299a (2:299a BW)

Veel stichtingen doen meer dan geld inzamelen en uitkeren: zij exploiteren een museum, een zorginstelling, een sportaccommodatie of een uitgeverij. Voor de financiële verantwoording maakt dat verschil. Dit artikel verplicht de stichting die een of meer ondernemingen in stand houdt om de omzet daarvan zichtbaar te maken bij de staat van baten en lasten.

Om welke stichtingen het gaat

De verplichting geldt als de stichting een onderneming in stand houdt die op grond van de wet in het handelsregister moet worden ingeschreven. Niet iedere activiteit is een onderneming: incidentele verkoop van tweedehands boeken door vrijwilligers is dat niet, een winkel met personeel en vaste openingstijden wel. De regels over de vraag wanneer een onderneming moet worden ingeschreven, staan in de Handelsregisterwet.

Wat er moet worden vermeld

Vermeld moet worden de netto-omzet van die ondernemingen. Het artikel vraagt dat ene bedrag; een afzonderlijke jaarrekening voor de onderneming schrijft het niet voor. Die informatie komt bij de staat van baten en lasten te staan, het overzicht dat bij een stichting de plaats inneemt van de winst- en verliesrekening. Zo is te zien welk deel van de geldstroom uit commerciële activiteit komt en welk deel uit giften, subsidies of contributies.

Voor de lezer van de jaarstukken maakt die vermelding het onderscheid zichtbaar tussen inkomsten uit de onderneming en inkomsten uit andere bronnen.

Een voorbeeld. Een stichting die een natuurgebied beheert, exploiteert daarnaast een bezoekerscentrum met horeca en een winkel. Die horeca en winkel zijn een onderneming die in het handelsregister staat. In de jaarstukken moet de omzet van dat bezoekerscentrum apart worden vermeld, naast de donaties en de beheervergoeding die de stichting ontvangt.

In de praktijk

Wanneer de opbrengsten van de onderneming gedurende het jaar apart worden geboekt, is de netto-omzet bij het opstellen van de staat van baten en lasten direct beschikbaar. Of de plicht geldt, hangt af van de vraag of een activiteit volgens de Handelsregisterwet als onderneming moet worden ingeschreven; dat is het criterium waarbij deze bepaling aansluiting zoekt. Een stichting met meerdere activiteiten kan daarom per activiteit nagaan of zij aan die maatstaf voldoet.