Boek 2 Artikel 46 (2:46 BW)

Een vereniging sluit soms overeenkomsten die niet haarzelf maar haar leden raken. Dit artikel maakt dat mogelijk. Zij kan rechten bedingen ten behoeve van de leden, tenzij de statuten dat uitsluiten, en zij kan verplichtingen ten laste van de leden aangaan als de statuten dat uitdrukkelijk bepalen. Voor die twee gevallen gelden dus verschillende drempels.

Rechten bedingen mag in beginsel

Voor het bedingen van rechten ten behoeve van de leden is geen bijzondere statutaire basis nodig. Alleen als uit de statuten het tegendeel volgt, kan de vereniging het niet. Denk aan een sportbond die voor al haar leden een ongevallenverzekering afsluit, of aan een branchevereniging die voor haar leden gunstige voorwaarden bedingt bij een dienstverlener.

Verplichtingen alleen met uitdrukkelijke grondslag

Voor verplichtingen ten laste van de leden moeten de statuten uitdrukkelijk bepalen dat de vereniging overeenkomsten mag aangaan waarvan de verplichtingen ten laste van de leden komen.

Nakoming en schadevergoeding

De rechten die de vereniging voor haar leden heeft bedongen, kan zij ook afdwingen — maar dan bij haar contractspartij. Zij kan van die wederpartij vorderen dat deze tegenover een lid nakomt en dat deze aan dat lid schadevergoeding betaalt. De vordering richt zich dus niet tegen het lid, maar wordt juist ten gunste van het lid ingesteld. Daarbij geldt één rem: verzet het lid zich ertegen, dan gaat de vordering niet door.

Wat dit betekent voor de wederpartij

Gaat het om verplichtingen voor de leden en bieden de statuten daarvoor geen uitdrukkelijke basis, dan kan de vereniging die verplichtingen niet ten laste van de leden aangaan.

In de praktijk

Voor besturen: controleer voordat u een collectieve regeling tekent of het om rechten of ook om verplichtingen gaat, en of de statuten dat laatste toestaan; is dat niet zo, dan is een statutenwijziging of een individuele instemming van de leden nodig. Voor leden: u kunt door een collectieve afspraak worden gebonden, maar alleen als de statuten dat toelaten. En bedenk dat de vereniging uw schade niet tegen uw wil kan opeisen.