Boek 2 Artikel 335 (2:335 BW)

Een vennootschap kan van rechtsvorm wisselen zonder op te houden te bestaan. Gebeurt dat over de grens, dan verandert zij van een Nederlandse nv of bv in een kapitaalvennootschap naar het recht van een ander land, of andersom. Dit artikel bakent af wanneer de regeling voor zulke grensoverschrijdende omzettingen van toepassing is, en maakt duidelijk dat de vennootschap daarbij blijft voortbestaan.

De twee richtingen

De regeling werkt twee kanten op. Zij geldt wanneer een Nederlandse nv of bv verdergaat als kapitaalvennootschap onder het recht van een ander land binnen de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte. En zij geldt wanneer een kapitaalvennootschap uit zo'n land juist hier verdergaat als nv of bv.

• Vertrek: een Nederlandse vennootschap gaat verder onder buitenlands recht.
• Komst: een buitenlandse kapitaalvennootschap gaat verder als nv of bv.

- Buiten bereik: omzetting naar of vanuit een land buiten de Unie en de Europese Economische Ruimte valt niet onder deze titel, evenmin als omzetting in een andere Nederlandse rechtsvorm.

De vennootschap blijft bestaan

De omzetting beëindigt het bestaan van de vennootschap niet. Dat is het hart van de figuur en het onderscheidt haar van fusie en splitsing. Er wordt geen vermogen overgedragen en er komt geen nieuwe rechtspersoon met een schone lei; dezelfde rechtspersoon gaat verder in een ander jasje. Contracten lopen door, vorderingen en schulden blijven bestaan, arbeidsovereenkomsten blijven van dezelfde werkgever.

Voor schuldeisers is dat belangrijk. Zij houden dezelfde wederpartij, maar die wederpartij valt voortaan onder het vennootschapsrecht van een ander land. Daarom kent deze titel eigen waarborgen: informatie vooraf, een mogelijkheid om waarborgen te vragen en een toets door de notaris voordat de omzetting werkt.

Een uitzondering

De titel geldt niet voor een vennootschap die een instelling voor collectieve belegging in effecten is in de zin van de Wet op het financieel toezicht. Voor die instellingen bestaat een eigen toezichtregime, en de wetgever wilde daar niet doorheen fietsen met een algemene regeling voor omzetting.

Een voorbeeld. Een softwarebedrijf met een Nederlandse bv verplaatst zijn hoofdkantoor naar Ierland en wil ook de rechtsvorm meeverhuizen. Kiest het voor grensoverschrijdende omzetting, dan blijft dezelfde rechtspersoon bestaan en hoeft het contracten met klanten niet opnieuw te sluiten. Kiest het voor oprichting van een nieuwe vennootschap met overdracht van de onderneming, dan is dat wel nodig.

In de praktijk

Voor bestuurders is dit het artikel dat bepaalt of zij het traject van deze titel moeten volgen, met alle voorschriften over voorstel, toelichting, besluit en notarisverklaring die daarbij horen. Voor aandeelhouders, schuldeisers en werknemers is de kernboodschap dat er niets verdwijnt: de vennootschap blijft dezelfde, maar het recht dat haar beheerst verandert, en juist daarom geeft de wet hun bijzondere rechten in de volgende artikelen.