Boek 2 Artikel 343c (2:343c BW)

Alleen de prijs laten vaststellen bij een overeengekomen overdracht

Bestaat tussen een aandeelhouder en een of meer van zijn mede-aandeelhouders of de vennootschap overeenstemming dat de aandeelhouder zijn aandelen zal overdragen tegen gelijktijdige betaling van een nader vast te stellen prijs, dan kunnen zij de ondernemingskamer gezamenlijk verzoeken de prijs van de aandelen te doen vaststellen. Het verzoek kan ook worden gedaan door één der partijen, mits de andere partij in zijn verweerschrift verklaart zich daartegen niet te verzetten.
Partijen kunnen de ondernemingskamer verzoeken bij de benoeming van de deskundige of deskundigen bepaalde aanwijzingen te geven over de in acht te nemen waarderingsmaatstaf, de datum waartegen gewaardeerd moet worden en andere omstandigheden waarmee bij de waardering rekening moet worden gehouden. Voorzover partijen niet eenstemmig zijn, beslist de ondernemingskamer naar billijkheid.
De artikelen 343 lid 2, in dier voege dat de in dat lid genoemde leden 6 en 7 van artikel 336a niet van toepassing zijn, lid 6 en 343a zijn zoveel mogelijk van overeenkomstige toepassing.
Indien partijen in het verzoekschrift dan wel overeenkomstig lid 1, tweede zin, verklaren dat zij omtrent de prijs van de aandelen een bericht van deskundigen wensen dat tussen hen de werking van een vaststellingsovereenkomst zal hebben, zijn de wettelijke bepalingen betreffende het voorlopig deskundigenbericht voorzoveel nodig van overeenkomstige toepassing. Een partij kan op artikel 904 lid 1 van Boek 7 slechts een beroep doen gedurende vier weken vanaf de verzending van het voorlopig deskundigenbericht aan die partij door de griffier op de voet van artikel 190 lid 4 in verband met artikel 202 lid 1 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Bij toepassing van artikel 904 lid 2 van Boek 7 is de ondernemingskamer bevoegd. Zij beslist ook op verzoek van een partij over geschillen betreffende de uitvoering van de overdracht.
Tegen beslissingen van de ondernemingskamer als bedoeld in dit artikel staat geen hogere voorziening open.

Toelichting

Vaak is het geschil tussen aandeelhouders niet of iemand vertrekt, maar wat zijn pakket waard is. Dit artikel biedt daarvoor een lichte procedure: zijn partijen het erover eens dat de aandelen worden overgedragen tegen gelijktijdige betaling van een nog te bepalen prijs, dan kunnen zij de ondernemingskamer vragen alleen die prijs te laten vaststellen. De strijd over verwijten kan dan achterwege blijven.

Hoe het verzoek wordt gedaan

Het verzoek kan gezamenlijk worden ingediend door de aandeelhouder en zijn medeaandeelhouders of de vennootschap. Het kan ook door één partij worden gedaan, mits de andere partij in haar verweerschrift verklaart zich daartegen niet te verzetten. Er hoeft dus geen sluitend contract te liggen; instemming in de procedure volstaat.

Aanwijzingen aan de deskundigen

Partijen kunnen de ondernemingskamer vragen bij de benoeming van de deskundigen aanwijzingen te geven. Dat is het echte winstpunt van deze route, want juist over de uitgangspunten wordt in waarderingskwesties het hardst gestreden.

De maatstaf: welke waarderingsmethode moet worden gehanteerd.
De peildatum: de datum waartegen moet worden gewaardeerd.
De omstandigheden: andere factoren waarmee bij de waardering rekening moet worden gehouden.

Zijn partijen het over die aanwijzingen niet eens, dan beslist de ondernemingskamer naar billijkheid. Voor het vervolg wijst de wet niet de hele uittredingsregeling aan, maar een korte lijst: het tweede en het zesde lid van artikel 2:343 BW en artikel 2:343a BW gelden hier zoveel mogelijk overeenkomstig. Binnen die verwijzing werken twee leden van artikel 2:336a BW niet door, namelijk die over samenhangende vorderingen en over splitsing: in deze lichte procedure kan een andere vordering er niet bij worden gehaald en valt er dus ook niets te scheiden. Belangrijker nog: artikel 2:343 lid 3 BW ontbreekt in de lijst, zodat hier geen billijke verhoging van de prijs wegens gedrag van de ander kan worden gevraagd.

Een bindend deskundigenbericht

Partijen kunnen ook kiezen voor een zwaardere variant: zij verklaren in het verzoekschrift of in het verweerschrift dat zij een deskundigenbericht wensen dat tussen hen de werking van een vaststellingsovereenkomst heeft. Dan gelden de wettelijke regels over het voorlopig deskundigenbericht zoveel mogelijk. Het bericht bindt hen daarna als een afspraak. Wie zich er alsnog aan wil onttrekken omdat gebondenheid onaanvaardbaar zou zijn, moet dat doen op grond van artikel 7:904 BW en heeft daarvoor slechts vier weken vanaf de verzending van het bericht door de griffier. Ook bij die beoordeling en bij geschillen over de uitvoering van de overdracht is de ondernemingskamer bevoegd.

Een voorbeeld. Twee compagnons besluiten uit elkaar te gaan; de een koopt de ander uit. Zij zijn het eens over alles behalve de prijs, omdat zij van mening verschillen over de vraag of de recente coronajaren mogen meetellen in de winstreeks. Zij leggen die vraag als aanwijzing aan de ondernemingskamer voor en laten deskundigen op basis daarvan rekenen. Dat scheelt hun een volledige uittredingsprocedure met verwijten over en weer.

In de praktijk

Voor partijen die zakelijk uit elkaar willen, is dit de snelste en goedkoopste route binnen de geschillenregeling: geen debat over gedrag, alleen over geld. Bedenk wel dat tegen de beslissingen van de ondernemingskamer in dit artikel geen hogere voorziening openstaat, en dat de bindende variant betekent dat de uitkomst vaststaat, ook als die tegenvalt. Leg de gewenste aanwijzingen daarom zorgvuldig vast voordat de deskundige aan het werk gaat.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.