Artikel 2:334qq BW: Vergoeding en ruilverhouding bij grensoverschrijdende splitsing

Dit artikel geeft de aandeelhouder die niet mee wil naar een verkrijgende vennootschap in een andere lidstaat een uitweg. Wie tegen het splitsingsvoorstel heeft gestemd, kan in plaats van buitenlandse aandelen een vergoeding in geld vragen. Wie die mogelijkheid niet heeft of er geen gebruik van maakt, kan de ruilverhouding laten toetsen. Beide routes lopen via een strakke termijn van een maand.

Wie kan uittreden tegen vergoeding

De regeling geldt wanneer een verkrijgende vennootschap een vennootschap is naar het recht van een andere lidstaat van de Europese Unie of van de Europese Economische Ruimte. Recht op een vergoeding heeft de aandeelhouder die tegen het voorstel heeft gestemd, en daarnaast iedere houder van aandelen zonder stemrecht die volgens de ruilverhouding aandelen in die buitenlandse vennootschap zou krijgen. Met aandeelhouders worden gelijkgesteld de certificaathouders van artikel 2:118a BW: houders van met medewerking van de vennootschap uitgegeven certificaten die zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt of een multilaterale handelsfaciliteit en die op hun verzoek een stemvolmacht krijgen.

Wie de vergoeding vraagt, krijgt geen aandelen in de buitenlandse vennootschap toegekend. Het is dus kiezen: meegaan of afrekenen. Het verzoek gaat naar de splitsende vennootschap zelf, binnen een maand na de dag van het splitsingsbesluit. De vennootschap moet daarvoor een elektronisch adres opgeven, zodat niemand kan zeggen dat hij niet wist waar hij moest zijn.

Te weinig geboden: aanvullende vergoeding

Vindt de aandeelhouder die om een vergoeding heeft gevraagd het bedrag niet redelijk, dan kan hij een aanvullende vergoeding verzoeken. De hoogte daarvan wordt bepaald door een of meer onafhankelijke deskundigen, benoemd door de voorzitter van de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam. Ook dat verzoek moet binnen een maand na het besluit worden gedaan, en de betrokken vennootschap wordt in de procedure opgeroepen.

• Statuten of overeenkomst gaan voor: bestaat er een regeling of een duidelijke maatstaf voor de waarde of de vergoeding, dan volgen de deskundigen die.
• Bindend voor de groep: de vastgestelde hoogte geldt voor alle houders van aandelen van dezelfde soort of aanduiding die zo'n verzoek hebben gedaan.

- Bevoegdheden: de artikelen 2:351 en 2:352 BW zijn van toepassing, zodat de deskundigen de informatie kunnen opvragen die zij nodig hebben.

De ruilverhouding laten herzien

Wie geen recht heeft op een vergoeding of daar geen gebruik van maakt, maar de ruilverhouding onredelijk vindt, kan die opnieuw laten bepalen door onafhankelijke deskundigen, eveneens benoemd door de voorzitter van de ondernemingskamer en eveneens binnen een maand na het besluit. Dat verzoek kan niet leiden tot een uitkomst die voor de verzoeker slechter is dan het oorspronkelijke voorstel; hij loopt dus geen risico dat hij er door te procederen op achteruitgaat. De uitkomst bindt de verkrijgende vennootschappen, de voortbestaande splitsende vennootschap en alle aandeelhouders van dezelfde soort in dezelfde positie. Is de ruilverhouding aangepast, dan wordt het verschil in geld bijbetaald.

Belangrijk voor het tijdpad: een verzoek om herziening van de ruilverhouding houdt de splitsing niet tegen. De notaris kan zijn verklaring afgeven en de akte kan worden verleden terwijl de deskundigen nog rekenen; die strijd gaat over geld, niet over de vraag of de splitsing doorgaat. Bij de vergoeding ligt dat anders: daar is de verklaring van de notaris juist gekoppeld aan de afwikkeling en de betaling van de schadeloosstelling, tenzij de splitsende vennootschap heeft bepaald dat een verkrijgende vennootschap die na de splitsing voldoet.

In de praktijk

Voor de minderheidsaandeelhouder telt vooral de kalender: tegenstemmen, en binnen een maand schriftelijk reageren. Wie die maand laat verlopen, houdt aandelen in een vennootschap onder buitenlands recht en heeft zijn kans op afrekening verspeeld. Voor de vennootschap betekent het dat zij het elektronische adres tijdig bekendmaakt en er rekening mee houdt dat een verzoek om schadeloosstelling het tijdpad naar de akte raakt, terwijl een herziening van de ruilverhouding pas later tot bijbetaling leidt.