Boek 2 Artikel 416 (2:416 BW)

Welke jaarrekeningregels voor banken gelden

Voor zover in deze afdeling niet anders is bepaald, gelden de afdelingen 1, 2, 5 tot en met 10 en 13 van deze titel voor banken, alsmede de artikelen 365 lid 2, 366 lid 2, 368, 373 leden 2 tot en met 5, 374, leden 1, 2, en 4, 375 leden 5 en 7, 376, tweede volzin, 377 lid 7, en de artikelen 402, 403 en 404.
Voor banken gelden de deelnemingen, de immateriële en de materiële activa als vaste activa. Andere effecten en verdere activa gelden als vaste activa, voor zover zij bestemd zijn om duurzaam voor de bedrijfsuitoefening te worden gebruikt.
Over een ontwerp van een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in artikel 363, zesde lid, voor zover deze strekt ter uitvoering van de bepalingen van deze afdeling, en over een ontwerp van een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in artikel 417 wordt de Europese Centrale Bank of De Nederlandsche Bank N.V., al naar gelang de bevoegdheidsverdeling op grond van de artikelen 4 en 6 van de verordening bankentoezicht, bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht, gehoord.
Ten aanzien van een bank geeft Onze Minister van Economische Zaken geen beslissing op een verzoek om ontheffing als bedoeld in de artikelen 58 lid 5, 101 lid 4, 210 lid 4, 379 lid 4 of 392 lid 4 dan nadat hij daarover de Europese Centrale Bank of De Nederlandsche Bank N.V., al naar gelang de bevoegdheidsverdeling op grond van de artikelen 4 en 6 van de verordening bankentoezicht, bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht, heeft gehoord.

Toelichting

Banken vallen niet buiten de jaarrekeningregels van Boek 2; zij vallen er grotendeels onder, met uitzonderingen waar hun bedrijf dat vraagt. Dit artikel wijst aan welke afdelingen en artikelen van de jaarrekeningtitel voor banken gelden, zegt wat bij een bank tot de vaste activa hoort, en betrekt de toezichthouder bij enkele beslissingen.

Het gewone regime blijft voor een groot deel gelden

Tenzij de bijzondere afdeling voor banken iets anders bepaalt, gelden de algemene afdelingen van de jaarrekeningtitel gewoon, samen met een reeks met name genoemde artikelen. Ook de regeling over de consolidatie geldt, en de artikelen 2:402, 2:403 en 2:404 BW over de groepsvrijstelling en de aansprakelijkstelling zijn ook voor banken van toepassing.

Praktisch betekent dat: een bank stelt een jaarrekening op, laat die controleren, laat haar door het daartoe bevoegde orgaan vaststellen en maakt haar openbaar. De opsomming in het eerste lid is wel limitatief. Naast de afdelingen over de indeling van de balans en de winst- en verliesrekening ontbreekt daarin ook de afdeling met de vrijstellingen op grond van de omvang van het bedrijf: een bank kan die vrijstellingen niet gebruiken, ook niet als zij klein of middelgroot is.

Wat bij een bank een vast actief is

Voor banken gelden de deelnemingen en de immateriële en materiële activa als vaste activa. Andere effecten en overige bezittingen tellen als vaste activa voor zover zij bestemd zijn om duurzaam in het bedrijf te worden gebruikt. Dat onderscheid is bij een bank lastiger dan bij een fabriek: een effectenportefeuille kan bedoeld zijn om aan te houden of om te verhandelen, en die bedoeling bepaalt de rubricering en daarmee de waardering.

De rol van de toezichthouder

Voordat er een algemene maatregel van bestuur komt die deze afdeling uitvoert, of een maatregel over de inrichting van de bankbalans, wordt de Europese Centrale Bank of De Nederlandsche Bank gehoord, afhankelijk van de bevoegdheidsverdeling in het Europese bankentoezicht.

Dezelfde toezichthouder wordt gehoord voordat Onze Minister van Economische Zaken beslist op een verzoek van een bank om ontheffing, zoals de ontheffingen die de artikelen 2:379 en 2:392 BW kennen. De gedachte is steeds dezelfde: wie financieel toezicht houdt, moet meekijken als een bank minder informatie hoeft te geven dan de hoofdregel eist.

Een voorbeeld. Een bank wil bepaalde gegevens over een deelneming niet publiceren omdat zij daarmee gevoelige informatie prijsgeeft. Zij vraagt ontheffing aan de minister. De minister beslist pas nadat de toezichthouder daarover is gehoord; het is dus geen zaak die de bank onderling met het ministerie afdoet.

In de praktijk

Voor het bestuur van een bank is dit artikel het startpunt bij het opstellen van de jaarrekening: eerst nagaan welke algemene regels gelden, dan pas de bijzondere. Voor lezers van een bankjaarrekening is de belangrijkste les dat begrippen als vaste activa hier een eigen invulling hebben, zodat een vergelijking met een gewone onderneming snel scheef gaat.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.