Boek 2 Artikel 112 (2:112 BW)

Sommige vergaderingen zijn niet vrijblijvend: de jaarvergadering moet er komen, en bij een sterk gedaald eigen vermogen ook een vergadering over de te nemen maatregelen. Blijven de bevoegde organen in gebreke, dan geeft dit artikel iedere aandeelhouder de mogelijkheid om via de voorzieningenrechter zelf op te roepen.

Wanneer deze weg openstaat

Het gaat om vergaderingen die op grond van de wet of de statuten moeten worden gehouden: de jaarlijkse algemene vergadering van artikel 2:108 BW, de vergadering wegens een gedaald eigen vermogen van artikel 2:108a BW, en elke andere vergadering die de statuten voorschrijven. Zijn degenen die op grond van artikel 2:109 BW of de statuten bevoegd zijn om op te roepen daarmee in gebreke gebleven, dan is de drempel bereikt.

Geen kapitaaldrempel

Hier ligt het grote verschil met artikel 2:110 BW. Daar is een tiende van het geplaatste kapitaal nodig en moet eerst binnen de vennootschap om een vergadering zijn gevraagd. Hier kan iedere aandeelhouder de machtiging vragen, hoe klein zijn belang ook is. De reden is eenvoudig: het gaat niet om een extra wens, maar om een vergadering die er hoe dan ook had moeten zijn.

• Wie: iedere aandeelhouder; houders van met medewerking van de vennootschap uitgegeven certificaten worden daarmee gelijkgesteld.
• Waarom: omdat een verplichte vergadering niet is gehouden.

- Bij wie: de voorzieningenrechter van de rechtbank.

Hoe de rechter de zaak behandelt

De procedure van artikel 2:111 BW is van overeenkomstige toepassing. De vennootschap wordt gehoord of opgeroepen, de rechter stelt de vorm en de termijnen van de oproeping vast en kan iemand aanwijzen om de vergadering te leiden. In de oproeping wordt vermeld dat zij op grond van een rechterlijke machtiging plaatsvindt, en die oproeping is geldig ook als de machtiging achteraf ten onrechte blijkt te zijn verleend. Tegen de beschikking staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Een voorbeeld. Een nv met een boekjaar gelijk aan het kalenderjaar heeft in september nog geen jaarvergadering gehouden, terwijl die uiterlijk eind juni had moeten plaatsvinden. Een aandeelhouder met een klein pakket vraagt de voorzieningenrechter om machtiging. Hij hoeft niet aan te tonen dat hij een tiende van het kapitaal vertegenwoordigt; hij hoeft alleen te laten zien dat de verplichte vergadering is uitgebleven.

In de praktijk

Voor een aandeelhouder is dit het middel wanneer het bestuur de jaarvergadering blijft uitstellen — bijvoorbeeld omdat de jaarrekening niet af is of omdat lastige vragen worden gevreesd. Voor een bestuurder is het een reden om de vergadering ook te houden als de stukken nog niet compleet zijn: de plicht om te vergaderen staat los van de vraag of alles op tijd klaar was.