Boek 2 Artikel 429 (2:429 BW)

De balans van een verzekeraar volgt een eigen indeling. Dit artikel somt op welke hoofdposten aan de activazijde en aan de passivazijde afzonderlijk moeten worden opgenomen. Het bijzondere zit in twee blokken: de beleggingen, waarin het geld van de verzekerden werkt, en de technische voorzieningen, waarin de toekomstige uitkeringen zijn opgenomen.

De activazijde

Onder de activa staan achtereenvolgens de immateriële activa, de beleggingen, en apart de beleggingen waarbij de tot uitkering gerechtigde zelf het beleggingsrisico draagt, samen met de spaarkasbeleggingen. Daarna volgen de vorderingen, de overige activa, de overlopende activa en de afgeleide financiële instrumenten.

Die aparte post voor beleggingen waarbij de verzekerde het risico draagt, is belangrijk. Bij zulke polissen bepaalt het rendement van de beleggingen wat er wordt uitgekeerd; valt het tegen, dan raakt dat de verzekerde en niet het vermogen van de verzekeraar. Door die beleggingen los te tonen, blijkt hoeveel van de portefeuille voor eigen rekening wordt aangehouden.

De passivazijde

Aan de passivazijde staan het eigen vermogen, de achtergestelde schulden en dan de technische voorzieningen die eigen zijn aan het verzekeringsbedrijf. Ook hier worden de voorzieningen voor polissen waarbij de gerechtigde het beleggingsrisico draagt en die voor spaarkassen apart getoond. Daarna volgen de gewone voorzieningen, de niet-opeisbare schulden bij herverzekering van de eigen verplichtingen, de schulden, de overlopende passiva en de afgeleide financiële instrumenten.

Technische voorzieningen zijn het hart van de verzekeringsbalans: zij vertegenwoordigen wat de verzekeraar naar verwachting nog moet uitkeren op polissen die al lopen. Zij staan tegenover de beleggingen aan de andere kant van de balans.

Splitsing van de beleggingen

Waardeert de verzekeraar beleggingen die als vaste activa gelden op andere grondslagen dan beleggingen die als vlottende activa gelden, dan moeten de beleggingen worden onderscheiden in drie groepen: die welke als vaste activa gelden, die welke tot de handelsportefeuille horen, en de overige vlottende beleggingen. Zonder dat onderscheid zou niet te zien zijn welk deel van de portefeuille meebeweegt met de markt.

Een voorbeeld. Een levensverzekeraar biedt zowel polissen met een gegarandeerde uitkering als beleggingsverzekeringen aan. De beleggingen voor de gegarandeerde polissen staan onder de gewone beleggingen; die voor de beleggingsverzekeringen in de aparte post. Daalt de beurs, dan raakt dat de tweede groep polishouders direct, terwijl de verzekeraar voor de eerste groep gewoon moet uitkeren wat is toegezegd.

In de praktijk

Voor het bestuur is deze indeling dwingend: posten die de wet afzonderlijk noemt, mogen niet tegen elkaar worden weggestreept. Afzonderlijke vermelding kan alleen achterwege blijven bij een post die voor het vereiste inzicht van te verwaarlozen betekenis is. Voor polishouders, aandeelhouders en analisten is de indeling de sleutel tot de balans. Kijk eerst naar de verhouding tussen de technische voorzieningen en de beleggingen, en daarna naar de vraag welk deel van het beleggingsrisico bij de verzekeraar ligt en welk deel bij de verzekerden.