Boek 2 Artikel 208 (2:208 BW)

Vermindering van het geplaatste kapitaal van een bv

De algemene vergadering kan besluiten tot vermindering van het geplaatste kapitaal door intrekking van aandelen of door het bedrag van aandelen bij statutenwijziging te verminderen. In dit besluit moeten de aandelen waarop het besluit betrekking heeft, worden aangewezen en moet de uitvoering van het besluit zijn geregeld.
Een besluit tot intrekking kan slechts betreffen aandelen die de vennootschap zelf houdt of waarvan zij de certificaten houdt, dan wel alle aandelen van een soort of aanduiding waarvan voor de uitgifte in de statuten is bepaald dat zij kunnen worden ingetrokken met terugbetaling, of wel de uitgelote aandelen van een soort of aanduiding waarvan voor de uitgifte in de statuten is bepaald dat zij kunnen worden uitgeloot met terugbetaling. In andere gevallen kan slechts tot intrekking worden besloten met instemming van de betrokken aandeelhouders.
Vermindering van het nominale bedrag van aandelen zonder terugbetaling en zonder ontheffing van de verplichting tot storting moet naar evenredigheid op alle aandelen van een zelfde soort of aanduiding geschieden. Van het vereiste van evenredigheid mag worden afgeweken met instemming van alle betrokken aandeelhouders.
Een ontheffing van de verplichting tot storting is slechts mogelijk ter uitvoering van een besluit tot vermindering van het bedrag van de aandelen. Zulk een ontheffing, alsmede een terugbetaling die geschiedt ter uitvoering van een besluit tot vermindering van het bedrag van de aandelen, moet naar evenredigheid op alle aandelen geschieden, tenzij voor de uitgifte van aandelen van een bepaalde soort of aanduiding of nadien met instemming van alle houders van aandelen van de desbetreffende soort of aanduiding in de statuten is bepaald dat ontheffing of terugbetaling kan geschieden uitsluitend op die aandelen; voor die aandelen geldt de eis van evenredigheid. Van het vereiste van evenredigheid mag worden afgeweken met instemming van alle betrokken aandeelhouders.
De oproeping tot een vergadering waarin een in dit artikel genoemd besluit wordt genomen, vermeldt het doel van de kapitaalvermindering en de wijze van uitvoering. Het tweede, derde en vierde lid van artikel 233 zijn van overeenkomstige toepassing.
Op een besluit tot vermindering van het geplaatste kapitaal met terugbetaling op aandelen zijn de leden 2 tot en met 4 van artikel 216 van overeenkomstige toepassing. Terugbetaling of ontheffing van de stortingsplicht in de zin van dit artikel is slechts toegestaan, voor zover het eigen vermogen groter is dan de reserves die krachtens de wet of de statuten moeten worden aangehouden.

Toelichting

Een bv kan haar geplaatste kapitaal verkleinen. Dat kan op twee manieren: door aandelen in te trekken, zodat ze ophouden te bestaan, of door bij statutenwijziging het bedrag van de aandelen te verlagen. Artikel 2:208 BW legt die beslissing bij de algemene vergadering en stelt er voorwaarden aan, omdat kapitaalvermindering vaak samengaat met terugbetaling aan aandeelhouders en dus geld uit de vennootschap laat wegvloeien.

Het besluit en wat erin moet staan

De algemene vergadering besluit. In het besluit moeten de aandelen waarop het betrekking heeft worden aangewezen, en moet zijn geregeld hoe het wordt uitgevoerd. Een algemeen geformuleerd voornemen is dus niet genoeg: er moet zichtbaar zijn welke aandelen verdwijnen of kleiner worden en wat er met de betrokken aandeelhouders gebeurt. De oproeping voor de vergadering vermeldt bovendien het doel van de vermindering en de wijze van uitvoering, zodat niemand overvallen wordt. Daarnaast gelden de regels van artikel 2:233 BW: het voorstel wordt met de oproeping aangekondigd, ligt woordelijk ter inzage en iedere vergadergerechtigde kan daarvan kosteloos een afschrift krijgen.

Welke aandelen kunnen worden ingetrokken

Intrekking kan alleen in een beperkt aantal gevallen zonder dat de betrokken aandeelhouders instemmen:

Eigen aandelen — aandelen die de vennootschap zelf houdt, of aandelen waarvan zij de certificaten houdt.
Een hele soort — alle aandelen van een soort of aanduiding waarvan vóór de uitgifte in de statuten is bepaald dat zij met terugbetaling kunnen worden ingetrokken.
Uitgelote aandelen — de uitgelote aandelen van een soort waarvan vóór de uitgifte in de statuten is bepaald dat uitloting met terugbetaling mogelijk is.

In alle andere gevallen is intrekking alleen mogelijk met instemming van de betrokken aandeelhouders. Een meerderheid kan een minderheid dus niet zomaar uit de vennootschap schrijven; wie zonder instemming van iemands aandelen af wil, moet een andere weg bewandelen.

Evenredigheid bij verlaging en terugbetaling

Wordt het nominale bedrag van aandelen verlaagd zonder terugbetaling en zonder dat iemand van zijn stortingsplicht wordt ontheven, dan moet dat naar evenredigheid gebeuren bij alle aandelen van dezelfde soort. Ontheffing van de stortingsplicht kan alleen ter uitvoering van een besluit tot verlaging van het bedrag van de aandelen, en zo'n ontheffing of terugbetaling moet eveneens naar evenredigheid over alle aandelen worden verdeeld. De statuten kunnen bepalen dat terugbetaling uitsluitend op aandelen van een bepaalde soort plaatsvindt, mits dat vóór de uitgifte is geregeld of alle houders van die soort daarmee instemmen; binnen die soort geldt de evenredigheid dan weer wel. Van de evenredigheid mag telkens worden afgeweken als alle betrokken aandeelhouders het daarmee eens zijn.

De grens voor terugbetaling

Terugbetalen of ontheffen mag alleen voor zover het eigen vermogen groter is dan de reserves die de wet of de statuten voorschrijven. Bovendien gelden de regels over de goedkeuring van uitkeringen door het bestuur en de aansprakelijkheid die daarbij hoort, uit artikel 2:216 BW, van overeenkomstige toepassing. Kapitaalvermindering met terugbetaling is voor de wet dus gewoon een uitkering: het bestuur moet beoordelen of de vennootschap daarna haar opeisbare schulden nog kan betalen, en het draagt daarvoor het risico.

Een voorbeeld: een bv heeft na de verkoop van een bedrijfsonderdeel veel geld op de bank en de aandeelhouders willen een deel daarvan naar zich toe halen door het bedrag van de aandelen te verlagen. Dat kan, maar niet selectief bij één aandeelhouder, en niet als de vennootschap daarna haar lopende verplichtingen niet meer kan dragen.

In de praktijk

Kapitaalvermindering vraagt een zorgvuldige volgorde: eerst een correcte oproeping met doel en uitvoering, dan het besluit met aanwijzing van de aandelen, dan de notariële statutenwijziging waar die nodig is, en pas daarna de betaling. Laat het bestuur zijn beoordeling van de betaalbaarheid schriftelijk vastleggen; die aantekening is later het bewijs dat de beslissing zorgvuldig is genomen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.