Boek 2 Artikel 316 (2:316 BW)

Bij een fusie krijgt een schuldeiser een andere schuldenaar zonder dat hij daar iets over te zeggen heeft. Zijn vordering verhuist mee naar de verkrijgende rechtspersoon, en die kan er financieel slechter voor staan dan de partij met wie hij ooit in zee ging. Dit artikel geeft hem daarvoor twee middelen: hij kan zekerheid verlangen, en hij kan bij de rechtbank in verzet komen.

Het recht op zekerheid

Ten minste een van de fuserende rechtspersonen moet aan iedere schuldeiser die daarom vraagt zekerheid stellen of een andere waarborg geven voor de voldoening van zijn vordering. Doet geen van hen dat, dan loopt de fusie het risico dat een verzet gegrond wordt verklaard. De verplichting geldt niet in twee situaties. De eerste is dat de schuldeiser al voldoende waarborgen heeft voor zijn vordering. De tweede is dat de vermogenstoestand van de verkrijgende rechtspersoon na de fusie niet minder waarborg biedt dat de vordering wordt voldaan dan er vóór de fusie was. Beslissend is dus een vergelijking tussen de positie van de schuldeiser vóór en na de fusie.

Verzet bij de rechtbank

Iedere schuldeiser kan binnen een maand nadat alle fuserende rechtspersonen de neerlegging of openbaarmaking van het voorstel hebben aangekondigd, een verzoek bij de rechtbank indienen en tegen het voorstel in verzet komen. In dat verzoek moet hij vermelden welke waarborg hij verlangt. De rechtbank wijst het verzoek af als de schuldeiser niet aannemelijk maakt dat de vermogenstoestand van de verkrijgende rechtspersoon na de fusie minder zekerheid biedt, én dat hij van de rechtspersoon geen voldoende waarborgen heeft gekregen. Het is dus aan de schuldeiser om beide punten aannemelijk te maken.

Wat de rechter kan doen

• Een waarborg laten stellen. Voordat hij beslist, kan de rechter de rechtspersonen de gelegenheid geven binnen een door hem bepaalde termijn een door hem omschreven waarborg te geven.
• De fusie ophouden. Is er tijdig verzet gedaan, dan mag de akte van fusie pas worden gepasseerd nadat het verzet is ingetrokken of de opheffing ervan uitvoerbaar is. Zolang dat niet zo is, kan de fusie dus niet worden voltooid.
• Achteraf ingrijpen. Is de akte al verleden, dan kan de rechter op een ingesteld rechtsmiddel alsnog bevelen dat een omschreven waarborg wordt gesteld, en daaraan een dwangsom verbinden.

Een voorbeeld. Een leverancier heeft een forse openstaande vordering op een van twee fuserende vennootschappen. De andere vennootschap heeft weinig eigen vermogen en veel schuld. De leverancier vraagt om een bankgarantie. Krijgt hij die niet, dan kan hij binnen een maand na de aankondiging verzet doen; de rechter beoordeelt dan of zijn positie na de fusie werkelijk minder waarborg biedt.

In de praktijk

Voor besturen: breng vóór de aankondiging in kaart welke schuldeisers een wezenlijk belang hebben en bespreek met hen of zij zekerheid verlangen, want een verzet houdt het passeren van de akte op. Houd rekening met de termijn van een maand in de planning. Voor schuldeisers geldt: reageer meteen na de aankondiging, want de termijn is kort, en onderbouw met cijfers waarom de verkrijgende partij minder waarborg biedt dan de oorspronkelijke schuldenaar.