Boek 2 Artikel 436 (2:436 BW)

Naast de technische voorzieningen heeft een verzekeraar gewone schulden: aan polishouders die nog geld tegoed hebben, aan herverzekeraars, aan geldverstrekkers en aan de fiscus. Dit artikel bepaalt hoe die schulden worden onderverdeeld, zodat zichtbaar wordt aan wie de verzekeraar wat verschuldigd is.

De vijf groepen

• Uit verzekeringsovereenkomsten: schulden die niet uit herverzekering voortkomen, bijvoorbeeld een uitkering die al vaststaat maar nog niet is betaald.
• Uit herverzekeringsovereenkomsten: wat aan de herverzekeraar verschuldigd is.
• Obligatieleningen, pandbrieven en andere leningen: met aparte vermelding van converteerbare leningen, want die kunnen later in aandelen worden omgezet en raken dus de aandeelhouders.
• Schulden aan banken: de gewone financiering.

- Overige schulden: met aparte vermelding van belastingen en premies sociale verzekering.

Schulden binnen de eigen kring

Binnen elk van die groepen moet worden aangegeven wat verschuldigd is aan groepsmaatschappijen en aan rechtspersonen en vennootschappen die in de verzekeringsmaatschappij deelnemen of waarin zij zelf deelneemt. Zo blijkt of de verzekeraar wordt gefinancierd door onafhankelijke partijen of door haar eigen concern. Dat verschil telt: een lening binnen de groep kan bij een reorganisatie anders uitpakken dan een lening van een bank.

Looptijden en verzekeringsverplichtingen

Voor elke groep geldt het voorschrift van artikel 2:375 BW, tweede lid, over de looptijd van schulden. Per groep moet worden vermeld welk bedrag pas na meer dan een jaar hoeft te worden voldaan, met de rente die daarover wordt gerekend; voor alle groepen samen moet daarnaast blijken welk bedrag langer dan vijf jaar uitstaat. Voor de lezer is dat wezenlijk: een schuld die volgend jaar moet worden afgelost, drukt anders op de liquiditeit dan een lening met een lange looptijd, en de vermelde rentevoet laat zien wat die financiering de verzekeraar kost.

Artikel 2:376 BW geldt niet voor verplichtingen uit verzekeringsovereenkomsten. Dat artikel gaat over aansprakelijkstellingen voor schulden van anderen en soortgelijke risico's waarvoor geen voorziening op de balans staat. Aanspraken die uit een polis voortvloeien, hoeven daarom niet als niet-opgenomen verplichting te worden toegelicht.

Een voorbeeld. Een verzekeraar heeft een converteerbare lening uitstaan bij haar moedermaatschappij. Die lening staat bij de leningen, met vermelding dat zij converteerbaar is, en wordt bovendien aangewezen als schuld aan een groepsmaatschappij. Een minderheidsaandeelhouder ziet daardoor dat zijn belang kan verwateren als de moeder besluit de lening om te zetten.

In de praktijk

Voor het bestuur is deze indeling een administratieve eis die bij de controle punt voor punt terugkomt. Voor wie een verzekeraar beoordeelt, ligt de waarde in de combinatie: welke schulden lopen binnen de groep, welke lopen kort af, en hoeveel daarvan is converteerbaar. Die drie gegevens zeggen samen meer over de financiële ruimte dan het totaalbedrag van de schulden.