Boek 2 Artikel 6 (2:6 BW)

Openbaarmaking en de bescherming van de wederpartij

Op wijzigingen in statuten en reglementen en op ontbinding van de rechtspersoon, die krachtens dit boek moeten worden openbaar gemaakt, kan voordat deze openbaarmakingen en, in geval van statutenwijziging, de voorgeschreven openbaarmaking van de gewijzigde statuten zijn geschied, geen beroep worden gedaan tegen een wederpartij en derden die daarvan onkundig waren.
Een door de wet toegelaten beroep op statutaire onbevoegdheid van het bestuur of van een bestuurder tot vertegenwoordiging van de rechtspersoon bij een rechtshandeling kan tegen een wederpartij die daarvan onkundig was, niet worden gedaan, indien de beperking of uitsluiting van de bevoegdheid niet ten tijde van het verrichten van die rechtshandeling op de door de wet voorgeschreven wijzen was openbaar gemaakt. Hetzelfde geldt voor een beroep op een beperking van de vertegenwoordigingsbevoegdheid van anderen dan bestuurders, aan wie die bevoegdheid bij de statuten is toegekend.
De rechtspersoon kan tegen een wederpartij die daarvan onkundig was, niet de onjuistheid of onvolledigheid van de in het register opgenomen gegevens inroepen. Juiste en volledige inschrijving elders of openbaarmaking van de statuten is op zichzelf niet voldoende bewijs dat de wederpartij van de onjuistheid of onvolledigheid niet onkundig was.
Voor zover de wet niet anders bepaalt, kan de wederpartij van een rechtspersoon zich niet beroepen op onbekendheid met een feit dat op een door de wet aangegeven wijze is openbaar gemaakt, tenzij die openbaarmaking niet is geschied op elke wijze die de wet vereist of daarvan niet de voorgeschreven mededeling is gedaan.
De beide vorige leden gelden niet voor rechterlijke uitspraken die in het faillissementsregister of het surséanceregister zijn ingeschreven.

Toelichting

Wie zaken doet met een rechtspersoon moet kunnen afgaan op wat openbaar is gemaakt. Dit artikel werkt dat uit: zolang een statutenwijziging, een reglementswijziging of een ontbinding niet is openbaar gemaakt, kan de rechtspersoon die niet tegenwerpen aan wie er niets van wist. Omgekeerd kan een wederpartij zich niet verschuilen achter onbekendheid met een feit dat wél op de voorgeschreven wijze bekend is gemaakt.

Wat nog niet bekend is, werkt niet tegen derden

Het eerste lid gaat over wijzigingen in de statuten en de reglementen en over de ontbinding van de rechtspersoon, voor zover dit boek voorschrijft dat die openbaar worden gemaakt. Is de openbaarmaking nog niet gedaan — bij een statutenwijziging ook die van de gewijzigde statuten zelf — dan kan de rechtspersoon zich er niet op beroepen tegenover een wederpartij of een derde die er onkundig van was. De wijziging bestaat wel, maar zij is nog niet inzetbaar tegen wie haar niet kende.

Een vereniging besluit bijvoorbeeld tot ontbinding, maar de inschrijving daarvan in het handelsregister laat op zich wachten. Wil de vereniging zich in die tussentijd tegenover een leverancier die van niets wist op de ontbinding beroepen, dan kan dat nog niet. Pas na de voorgeschreven openbaarmaking werkt de ontbinding ook tegenover hem.

Beperkingen van de vertegenwoordigingsbevoegdheid

Het tweede lid gaat over statutaire beperkingen waarvan de wet een beroep tegenover een wederpartij toelaat; beperkingen waarop de wet zo'n beroep niet toestaat, raken de wederpartij ook na openbaarmaking niet. Is zo'n toegelaten beperking of uitsluiting van de bevoegdheid van het bestuur of van een individuele bestuurder om de rechtspersoon te vertegenwoordigen op het moment van de rechtshandeling niet op de voorgeschreven wijze openbaar gemaakt, dan kan de rechtspersoon zich daarop niet beroepen tegenover een wederpartij die er niets van wist. Hetzelfde geldt voor beperkingen bij anderen dan bestuurders aan wie de statuten vertegenwoordigingsbevoegdheid geven, zoals een procuratiehouder met een statutaire titel.

Let op het verschil met de interne kant. Dat het bestuur intern een besluit van de algemene vergadering of goedkeuring van de raad van commissarissen nodig had, is een andere vraag dan of de handeling de rechtspersoon naar buiten bindt. Dit lid gaat over het naar buiten toe inroepen van een statutaire onbevoegdheid, niet over de vraag of het bestuur intern juist heeft gehandeld. Beslissend is het tijdstip van de rechtshandeling: wat op dat moment niet op de voorgeschreven wijzen openbaar was, kan niet tegen een onwetende wederpartij worden ingeroepen, ook niet als de openbaarmaking kort daarna alsnog volgt.

Onjuiste registergegevens

Het derde lid zegt dat de rechtspersoon een onjuistheid of onvolledigheid in het register niet kan inroepen tegen een wederpartij die daarvan onkundig was. De wet voegt eraan toe dat het niet volstaat te wijzen op een juiste inschrijving ergens anders of op openbaarmaking van de statuten: dat vormt op zichzelf geen bewijs dat de wederpartij het wel wist.

Wat de wederpartij zich moet laten tegenwerpen

Het vierde lid keert het om. Is een feit op de door de wet aangewezen wijze openbaar gemaakt, dan kan de wederpartij zich in beginsel niet beroepen op onbekendheid ermee. Die tegenwerping vervalt als de openbaarmaking niet op elke voorgeschreven wijze is gebeurd of als de vereiste mededeling erover achterwege is gebleven. Het vijfde lid maakt een uitzondering voor rechterlijke uitspraken die in het faillissementsregister of het surseanceregister zijn ingeschreven: voor die uitspraken gelden zowel het derde als het vierde lid niet.

In de praktijk

Voor bestuurders betekent dit artikel dat een wijziging pas tegenover onwetende derden werkt wanneer zij is verwerkt, en dat de rechtspersoon onjuiste of onvolledige registergegevens niet kan inroepen tegen een wederpartij die daarvan onkundig was. Voor wederpartijen is het register het vertrekpunt: wat daarin op de voorgeschreven wijze staat, moeten zij zich laten tegenwerpen. Het vastleggen van wat het register op het moment van contracteren vermeldde, maakt het later eenvoudiger aan te tonen waarop men is afgegaan.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.