Artikel 2:391a BW: Nadere regels over het bestuursverslag bij maatregel van bestuur

De eisen aan het bestuursverslag veranderen sneller dan de wet zelf. Europese regels over verslaggeving worden regelmatig bijgesteld en er komen onderwerpen bij. Dit artikel maakt het mogelijk die eisen buiten de wet om vast te leggen: bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere voorschriften worden gesteld over de inhoud van het bestuursverslag.

Waarover regels kunnen worden gesteld

Het tweede lid gaat verder. Ter uitvoering van bindende Europese regels kunnen bij algemene maatregel van bestuur verplichtingen worden opgelegd aan bepaalde rechtspersonen en bijkantoren: om informatie in het bestuursverslag op te nemen, om een afzonderlijk jaarlijks verslag op te stellen en openbaar te maken, en om daarmee samenhangende verklaringen te maken en te publiceren.

• De inhoud — wat er in de informatie, het verslag en de verklaringen moet staan.
• De verantwoordelijkheid — van het bestuur en van de raad van commissarissen voor de naleving.
• Het onderzoek — of een accountant als bedoeld in artikel 2:393 BW, of een andere derde, het stuk moet onderzoeken en of die uitkomst openbaar wordt.
• De handhaving — hoe de naleving wordt afgedwongen.

- Gedragscode en governanceverklaring — de naleving van een aangewezen gedragscode en de inhoud, openbaarmaking en controle van een verklaring over corporate governance.

Waarom dit langs de regering loopt

Deze onderwerpen lenen zich slecht voor regeling in de wet zelf. Zij zijn gedetailleerd, technisch en aan verandering onderhevig. Door ze aan een algemene maatregel van bestuur over te laten, kan Nederland Europese verplichtingen op tijd omzetten zonder telkens een wetswijziging. Voor besturen betekent dat wel dat de eisen aan het bestuursverslag niet alleen in Boek 2 staan, maar ook in lagere regelgeving die zij moeten volgen.

De rol van het parlement

Om te voorkomen dat de wetgever daarmee buitenspel komt te staan, kent het artikel een voorhangprocedure. Het ontwerp wordt aan beide Kamers van de Staten-Generaal overgelegd en de voordracht kan pas na vier weken worden gedaan. Bij de maatregelen ter uitvoering van Europese regels geldt bovendien dat een van de Kamers binnen die termijn kan laten weten dat zij het onderwerp bij wet geregeld wil zien; dan volgt een wetsvoorstel. Voor Europese regels die vaak wijzigen, kan de betrokken minister bij ministeriële regeling nadere regels geven.

Een voorbeeld. Een concern moet naast zijn bestuursverslag een afzonderlijk jaarlijks verslag opstellen dat op Europese regelgeving berust, en dat verslag moet door een deskundige worden onderzocht. Die verplichting staat niet met zoveel woorden in Boek 2, maar berust op een algemene maatregel van bestuur die op dit artikel steunt. Het bestuur is verantwoordelijk voor de naleving, de raad van commissarissen ziet daarop toe.

In de praktijk

Voor bestuurders van grotere rechtspersonen is de les dat de wettekst van artikel 2:391 BW niet het hele verhaal vertelt: er kunnen aanvullende verplichtingen gelden die elders zijn vastgelegd. Voor commissarissen is uitdrukkelijk voorzien dat ook zij verantwoordelijkheid dragen voor de naleving daarvan. En voor kleinere rechtspersonen is de geruststelling dat deze regels zich richten op aangewezen categorieën, en dus niet zonder meer voor iedereen gelden.