Boek 2 Artikel 433 (2:433 BW)

Naast de beleggingen en de vorderingen heeft een verzekeraar bezittingen die nergens anders thuishoren: het meubilair, de auto's, het geld op de bankrekening. Dit artikel bepaalt hoe die post overige activa wordt onderverdeeld en wanneer de restpost daarbinnen moet worden toegelicht.

De drie onderdelen

• Materiële activa en voorraden: de materiële activa in de zin van artikel 2:366 BW, eerste lid, die niet onder de post terreinen en gebouwen vallen, samen met de voorraden zoals artikel 2:369 BW die omschrijft.
• Liquide middelen: het geld in kas en op bankrekeningen, zoals artikel 2:372 BW, eerste lid, dat omschrijft.
• Andere activa: de restpost voor wat in geen van beide categorieën past.

Panden en terreinen horen hier dus niet thuis; die staan bij de beleggingen, ook als de verzekeraar er zelf in zit. Bedrijfsmiddelen die geen belegging zijn, zoals computerapparatuur en inventaris, komen wel in deze post terecht.

De restpost moet worden verklaard

De post andere activa moet naar aard en omvang worden toegelicht, tenzij zij van ondergeschikte betekenis is op het geheel van de overige activa. Die regel voorkomt dat een aanzienlijk bedrag onder een nietszeggende naam op de balans blijft staan. Is de restpost groot, dan hoort de lezer te weten waaruit die bestaat.

Ondergeschikt betekent hier: zo klein dat het beeld er niet door verandert. Het bestuur maakt die afweging, de accountant toetst haar, en beide hebben zich te richten naar de norm dat de jaarrekening inzicht moet geven.

Waarom liquide middelen apart staan

Voor een verzekeraar is de vraag hoe snel zij aan geld kan komen niet theoretisch. Bij een grote schade moet er op korte termijn worden uitgekeerd. Door de liquide middelen apart te tonen, wordt zichtbaar hoeveel direct beschikbaar is, los van beleggingen die eerst verkocht zouden moeten worden.

Een voorbeeld. Een schadeverzekeraar heeft een wagenpark voor schade-experts, een voorraad onderdelen en een flinke banksaldo aan het eind van het jaar. Het wagenpark en de voorraad staan bij de materiële activa en voorraden, het banksaldo bij de liquide middelen. Zou de verzekeraar daarnaast een grote, niet nader benoemde vordering onder andere activa zetten, dan moet zij in de toelichting uitleggen waar die vandaan komt.

In de praktijk

Voor het bestuur is dit artikel vooral een indelingsregel, maar de toelichtingsplicht bij de restpost is een echte verplichting die bij controle terugkomt. Voor de lezer geldt: een restpost die van jaar op jaar groeit en niet wordt uitgelegd, is een reden om door te vragen in de algemene vergadering.