Boek 2 Artikel 199 (2:199 BW)

Aandelen in een bv hoeven niet meteen volledig te worden betaald: er kan worden afgesproken dat een deel later wordt gestort. Zolang dat bedrag openstaat, kleeft het aan het aandeel, en wie het aandeel verkoopt raakt de schuld niet zomaar kwijt. Artikel 2:199 BW bepaalt dat iedere vorige aandeelhouder naast de huidige houder hoofdelijk aansprakelijk blijft tegenover de vennootschap voor wat er nog moet worden gestort, en het regelt de enige manier waarop die aansprakelijkheid kan eindigen.

Wanneer speelt dit

De regel geldt alleen bij aandelen die niet volgestort zijn. Is bij uitgifte het hele bedrag voldaan, dan is er niets waarvoor iemand kan worden aangesproken. Staat er nog iets open, dan kan de vennootschap dat opvragen, en zij mag daarvoor bij iedere schakel in de keten aankloppen: de huidige aandeelhouder, maar ook degenen die het aandeel eerder hielden. Hoofdelijk wil zeggen dat zij ieder voor het volle openstaande bedrag kunnen worden aangesproken, niet elk voor een deel.

Die regel kan lang na een verkoop nog gevolgen hebben. Een openstaande stortingsplicht is een vordering die tot het vermogen van de vennootschap behoort, net als iedere andere vordering. Raakt de vennootschap in faillissement, dan kan de curator haar innen. Wie een aandeel lang geleden heeft doorverkocht en niet in de vorm van het eerste lid is ontslagen, kan dus alsnog worden aangesproken.

Ontslag van aansprakelijkheid

De wet biedt één uitweg. Het bestuur kan samen met de raad van commissarissen de vorige aandeelhouders van verdere aansprakelijkheid ontslaan. Heeft de vennootschap een raad van commissarissen, dan kan het bestuur dit dus niet alleen; de wet vraagt dat beide organen meewerken. Met een ontslag geeft de vennootschap een debiteur prijs voor een bedrag dat tot haar vermogen behoort.

Aan de vorm worden eisen gesteld: het ontslag moet in een authentieke akte, dus bij de notaris, of in een onderhandse akte die wordt geregistreerd. Een e-mail of een besluit in de notulen is niet genoeg. De datum die daaruit blijkt, is bovendien het beginpunt van een nawerking.

De nawerking van een jaar

Ook na het ontslag blijft de aansprakelijkheid namelijk bestaan voor stortingen die worden uitgeschreven binnen een jaar na de dag waarop de notariële akte is verleden of de onderhandse akte is geregistreerd. Een vennootschap die in financiële problemen raakt, kan dus nog binnen dat jaar alsnog een storting opvragen en de vorige aandeelhouder daarvoor aanspreken. Pas als dat jaar ongebruikt verstrijkt, is hij werkelijk vrij.

Betaalt de vorige aandeelhouder, dan heeft hij verhaal

Wie als vorige aandeelhouder betaalt, staat niet met lege handen: hij treedt in de rechten die de vennootschap heeft tegen de latere houders. Hij kan het betaalde dus doorschuiven naar degene die het aandeel na hem kreeg. Dat verhaal is alleen wat waard als die latere houder solvabel is; is dat een lege vennootschap, dan blijft de rekening feitelijk liggen bij degene die betaalde.

Een voorbeeld: iemand verkoopt in een management-buy-out zijn aandelen waarop een kwart nog niet is gestort. Twee jaar later vraagt de vennootschap dat bedrag op bij de koper, die niet kan betalen, en klopt vervolgens bij de verkoper aan. Die betaalt en kan de koper aanspreken, maar diens holding blijkt leeg.

In de praktijk

Voor de verkoper eindigt de aansprakelijkheid niet met de levering, maar pas na een ontslag in de voorgeschreven vorm en het ongebruikt verstrijken van het jaar daarna.