Boek 1 Artikel 31 (1:31 BW)

Om te kunnen trouwen moet u achttien jaar zijn. Artikel 1:31 BW stelt die leeftijdsgrens en die geldt voor beide aanstaande echtgenoten. Wie jonger is, kan in Nederland geen huwelijk aangaan, hoe graag hij of zij dat ook wil en wat ouders er ook van vinden.

Een vaste grens

De grens is aan de leeftijd zelf opgehangen en niet aan rijpheid, zelfstandigheid of instemming van de ouders. Voor de toepassing is daarom alleen de geboortedatum van belang, niet de persoonlijke omstandigheden van de aanstaande echtgenoten. De wet kent geen uitzondering meer waarmee iemand toch voor zijn achttiende kan trouwen.

Achttien jaar is ook de leeftijd waarop iemand meerderjarig wordt, maar dit artikel knoopt uitsluitend aan de bereikte leeftijd aan. Of iemand zijn eigen zaken zelfstandig mag regelen, is voor het huwelijk geen vereiste: wie onder curatele staat, kan trouwen met de toestemming die artikel 1:38 BW verlangt.

Waarom de wetgever deze grens koos

De wetgever wilde met de leeftijdsgrens jongeren beschermen tegen een huwelijk waarvan zij de gevolgen niet kunnen overzien, en tegen druk vanuit familie of gemeenschap om op jonge leeftijd te trouwen. Daarom zijn de vroegere mogelijkheden om met toestemming of vrijstelling toch jonger te trouwen geschrapt.

Een huwelijk raakt niet alleen het gevoel maar ook het vermogen, de schulden, de woning, het erfrecht en later mogelijk de kinderen. Die gevolgen werken jarenlang door, ook als het huwelijk later eindigt.

Een voorbeeld. Een zeventienjarige meldt zich met haar partner bij de gemeente om een huwelijk te laten voltrekken en zegt dat haar ouders akkoord zijn. De ambtenaar mag het huwelijk niet voltrekken. Pas wanneer zij achttien is, kan het huwelijk worden gesloten; de ouderlijke instemming verandert daar niets aan.

In de praktijk

Bij de melding van het voorgenomen huwelijk stelt de gemeente de identiteit en de geboortedatum van beide partners vast. Is een van beiden op de beoogde trouwdatum nog geen achttien, dan wordt het huwelijk niet voltrokken. Beslissend is de leeftijd op de dag waarop het huwelijk wordt aangegaan.

Voelt u zich onder druk gezet om te trouwen, of maakt u zich zorgen om iemand in uw omgeving, dan kunt u terecht bij de gemeente, bij het Juridisch Loket of bij Veilig Thuis. Bent u zelf nog geen achttien en wilt u met uw partner iets vastleggen, bespreek dan met de gemeente of de notaris welke mogelijkheden er wél zijn; een huwelijk is dat in elk geval niet.