Boek 1 Artikel 377 (1:377 BW)

Een voogdij laat een financiële staart na: er kan nog iets te vorderen zijn over de manier waarop het vermogen van het kind is beheerd. Dit artikel trekt daar een grens omheen. Elke vordering die op het gevoerde voogdijbewind is gebaseerd, verjaart vijf jaar na de dag waarop de voogdij van de voogd is geëindigd. Die termijn geldt voor beide kanten.

Voor wie de termijn geldt

De wet maakt hier geen onderscheid tussen de sterke en de zwakke partij. Zowel de voormalige pupil als de oud-voogd is aan dezelfde vijf jaren gebonden. Het kind dat achteraf ontdekt dat er geld is verdwenen, moet dus binnen die termijn in actie komen; de voogd die nog kosten wil verhalen, eveneens. Na afloop kan de vordering niet meer met succes worden ingesteld.

Wanneer de termijn begint

Het startpunt is de dag waarop de voogdij eindigde, niet de dag waarop de rekening werd afgelegd of waarop iemand ontdekte dat er iets misging. Meestal is dat het moment waarop het kind achttien werd, of het moment waarop een ander de voogdij overnam. Dat maakt de termijn goed te bepalen, maar ook streng: wie pas jaren later in de papieren duikt, kan een deel van zijn tijd al hebben verbruikt.

Waarom er een grens is

Verjaring beschermt tegen eindeloze onzekerheid. Na verloop van tijd zijn bankafschriften weg, is niet meer na te gaan waarom een uitgave werd gedaan en zijn getuigen hun herinnering kwijt. Een oud-voogd zou zich dan onmogelijk kunnen verweren tegen een verwijt over iets van vijftien jaar geleden. Daarom kiest de wet voor een korte, duidelijke termijn. Daar staat tegenover dat de kantonrechter de voogd tijdens de voogdij kan opdragen met een zekere regelmaat een rekening over zijn bewind in te dienen, ergens tussen eens per jaar en eens per drie jaar (artikel 1:359 BW). Legt de kantonrechter die verplichting niet op, dan is de eindrekening het eerste en enige moment waarop het bewind wordt verantwoord.

Wat dit betekent voor de afwikkeling

De verjaring speelt ook een rol bij de zekerheid die een voogd voor zijn bewind heeft gesteld. Artikel 1:364 BW bepaalt dat die zekerheid ophoudt zodra de rekening en verantwoording is goedgekeurd of zodra de vorderingen over het bewind zijn verjaard. Zo hangen de afwikkeling van de rekening en het verstrijken van deze termijn met elkaar samen.

Een voorbeeld

Een jonge vrouw krijgt op haar achttiende verjaardag de eindrekening van haar voogd en legt die ongelezen in een la. Als zij op haar vierentwintigste een huis wil kopen, bekijkt zij de stukken alsnog en ziet posten die zij niet kan plaatsen. Op dat moment zijn er meer dan vijf jaren verstreken sinds de voogdij eindigde en kan zij haar vordering niet meer instellen. Had zij binnen die termijn om opheldering gevraagd en zo nodig een vordering ingesteld, dan was dat anders geweest.

In de praktijk

Neem de eindrekening door zodra u die krijgt, ook als financiële stukken u weinig zeggen. Vraag om bewijsstukken bij posten die u niet begrijpt en leg een geschil zo nodig voor aan de kantonrechter. Bewaar de rekening en de onderliggende papieren; zonder die stukken is een vordering ook binnen de termijn moeilijk te onderbouwen. Weet u niet waar u moet beginnen, dan kunt u zich laten voorlichten bij het Juridisch Loket.