Boek 1 Artikel 163 (1:163 BW)

De uitspraak van de rechter maakt u nog niet gescheiden. Pas de inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand beëindigt het huwelijk. Dit artikel regelt die laatste stap, wie hem kan zetten en binnen welke termijn dat moet gebeuren. Wordt die stap vergeten, dan blijft u getrouwd en verliest de beschikking zelfs haar kracht.

De inschrijving maakt de scheiding

Tot de dag van inschrijving blijven de persoonlijke gevolgen van het huwelijk gewoon gelden: u erft van elkaar, u kunt niet met een ander trouwen, en afspraken die aan de scheiding zijn gekoppeld gaan nog niet lopen. Ook de termijn voor partneralimentatie begint pas op de dag van inschrijving. Voor het vermogen ligt het anders: zodra bij de rechtbank om echtscheiding is gevraagd, is een gemeenschap van goederen al ontbonden, en wat u daarna verwerft valt er niet meer in. Houd die twee momenten dus uit elkaar. Beide zijn scharnierdata in uw dossier; noteer ze allebei.

Wie het verzoek doet

De inschrijving gebeurt op verzoek van beide partijen samen of van een van hen alleen. De ander hoeft er dus niet aan mee te werken. In de praktijk regelt de advocaat dit door de beschikking met de vereiste stukken naar de gemeente te sturen waar het huwelijk is voltrokken; is dat niet in Nederland gebeurd, dan loopt het via de burgerlijke stand in Den Haag.

De termijn van zes maanden

Het verzoek tot inschrijving moet uiterlijk zes maanden na de dag waarop de beschikking onherroepelijk is geworden, worden gedaan. Onherroepelijk betekent: de termijn voor hoger beroep is voorbij of partijen hebben afstand gedaan van hoger beroep. Beslissend is dus of dat verzoek op tijd is gedaan; blijft het achterwege, dan verliest de beschikking haar kracht. De hele procedure moet dan opnieuw worden gevoerd, met opnieuw griffierecht en advocaatkosten.

Een voorbeeld. De rechtbank spreekt de echtscheiding uit; partijen tekenen een akte van berusting zodat de beschikking meteen onherroepelijk is. Vervolgens blijft de zaak liggen omdat beiden ervan uitgaan dat de ander het regelt. Zeven maanden later blijkt de inschrijving nooit te zijn gedaan: zij zijn nog getrouwd en moeten opnieuw beginnen.

In de praktijk

Vraag na de uitspraak uitdrukkelijk wie de inschrijving verzorgt en laat u bevestigen dat het is gebeurd. Vraag daarna een afschrift van de akte op; dat heeft u nodig voor uw pensioenuitvoerder, uw verzekeraar, de Belastingdienst en de gemeente. Controleer ook of uw burgerlijke staat in de basisregistratie personen is bijgewerkt.