Boek 1 Artikel 205 (1:205 BW)

Vernietiging van een erkenning door de vader

Een verzoek tot vernietiging van de erkenning kan, op de grond dat de erkenner niet de biologische vader van het kind is, bij de rechtbank worden ingediend: a. door het kind zelf, tenzij de erkenning tijdens zijn meerderjarigheid heeft plaatsgevonden; b. door de erkenner, indien hij door bedreiging, dwaling, bedrog of, tijdens zijn minderjarigheid, door misbruik van omstandigheden daartoe is bewogen; c. door de moeder, indien zij door bedreiging, dwaling, bedrog, of tijdens haar minderjarigheid, door misbruik van omstandigheden bewogen is toestemming tot de erkenning te geven.
Het openbaar ministerie kan wegens strijd met de Nederlandse openbare orde, indien de erkenner niet de biologische vader van het kind is, vernietiging van de erkenning verzoeken.
In geval van bedreiging of misbruik van omstandigheden, wordt het verzoek door de erkenner of door de moeder niet later ingediend dan een jaar nadat deze invloed heeft opgehouden te werken en, in geval van bedrog of dwaling, binnen een jaar nadat de verzoeker het bedrog of de dwaling heeft ontdekt.
Het verzoek wordt door het kind ingediend binnen drie jaren nadat het kind bekend is geworden met het feit dat de man vermoedelijk niet zijn biologische vader is. Indien het kind evenwel gedurende zijn minderjarigheid bekend is geworden met dit feit kan het verzoek tot uiterlijk drie jaren nadat het kind meerderjarig is geworden, worden ingediend.
Voor het geval de erkenner of de moeder overlijdt voor de afloop van de in het derde lid gestelde termijn, is artikel 201, eerste lid, van overeenkomstige toepassing. Voor het geval het kind overlijdt voor de afloop van de in het vierde lid gestelde termijn, is artikel 201, tweede lid, van overeenkomstige toepassing.

Toelichting

Een erkenning kan achteraf worden aangetast als de erkenner niet de biologische vader van het kind is. Dit artikel bepaalt wie zo'n verzoek bij de rechtbank kan indienen, op welke grond en binnen welke termijn. Anders dan bij nietigheid is de erkenning hier geldig totdat de rechter haar vernietigt.

Wie het verzoek kan doen

Het kind. Het kind kan altijd om vernietiging vragen, behalve als het zelf al meerderjarig was toen de erkenning plaatsvond.
De erkenner. Hij kan het alleen als hij tot de erkenning is bewogen door bedreiging, dwaling of bedrog, of, toen hij nog minderjarig was, door misbruik van omstandigheden. Het enkele feit dat hij niet de biologische vader is, is voor hem dus niet genoeg: zonder een van deze wilsgebreken heeft hij geen verzoeksrecht.

- De moeder. Zij kan het vragen als zij op dezelfde manier is bewogen haar toestemming te geven.

De rol van het openbaar ministerie

Het openbaar ministerie kan vernietiging vragen wegens strijd met de Nederlandse openbare orde, als de erkenner niet de biologische vader is. De officier van justitie is hier dus een eigen speler, naast het kind en de ouders.

De termijnen

Erkenner en moeder moeten binnen een jaar bij de rechtbank zijn. Het startpunt verschilt per wilsgebrek: bij bedreiging of misbruik van omstandigheden is dat het moment waarop die invloed is opgehouden te werken, bij bedrog of dwaling het moment waarop de verzoeker het bedrog of de dwaling heeft ontdekt. Het kind heeft drie jaren vanaf het moment waarop het bekend werd met het feit dat de man vermoedelijk niet zijn biologische vader is; is het daar tijdens zijn minderjarigheid achter gekomen, dan loopt de termijn tot uiterlijk drie jaren na het meerderjarig worden.

Als iemand overlijdt

Overlijdt de erkenner of de moeder voordat de termijn is verstreken, dan kan een afstammeling in de eerste graad, of bij gebreke daarvan een ouder, het verzoek doen. Overlijdt het kind binnen zijn termijn, dan komt die bevoegdheid toe aan een afstammeling in de eerste graad van het kind. In beide gevallen gelden de termijnen van een jaar die bij de ontkenning van het vaderschap horen.

Een voorbeeld. Een man erkent een kind in de overtuiging dat hij de vader is. Vier jaar later blijkt uit onderzoek dat dit niet zo is. Vanaf het moment waarop hij dat ontdekt, heeft hij een jaar om vernietiging te vragen bij de rechtbank. Wacht hij langer, dan blijft hij juridisch ouder, met onderhoudsplicht en erfrecht.

In de praktijk

Kom snel in beweging als u twijfelt, want de termijnen zijn kort. Het verzoek gaat naar de rechtbank en vraagt om een advocaat; voor een minderjarig kind benoemt de rechter een bijzondere curator. Bedenk vooraf wat vernietiging voor het kind betekent: de band met een hele familietak vervalt, en dat raakt naam, erfrecht en onderhoud.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Erkenning aantasten wegens misbruik van bevoegdheid

Hoge Raad · 2004-11-12 · ECLI:NL:HR:2004:AQ7386

De verwekker vroeg vernietiging van de erkenning van zijn dochter door een andere man en daarnaast vervangende toestemming om zelf te erkennen. De Hoge Raad overwoog dat het bij vervangende toestemming aankomt op een afweging van de belangen van de betrokkenen, met als uitgangspunt dat zowel het kind als de verwekker er aanspraak op heeft dat hun relatie rechtens als familierechtelijke betrekking wordt erkend. Belangrijker nog besliste hij dat de verwekker die wel vervangende toestemming had kunnen vragen maar dat heeft nagelaten, de met toestemming van de moeder gedane erkenning kan aantasten met een beroep op misbruik van bevoegdheid, als die toestemming alleen is gegeven om zijn belangen te schaden. Een erkenning kan dus ook buiten de in de wet genoemde gronden om worden aangetast.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst