Boek 1 Artikel 64 (1:64 BW)

Soms kan iemand het gemeentehuis niet bereiken. Voor die situatie geeft artikel 1:64 BW een uitzondering: het huwelijk kan dan worden voltrokken in een bijzonder huis binnen dezelfde gemeente, mits er zes meerderjarige getuigen bij zijn.

Wanneer dit mag

De wet stelt twee eisen aan de verhindering. Er moet een wettig beletsel zijn, en dat beletsel moet behoorlijk zijn bewezen. Het gaat om een omstandigheid die een van de aanstaande echtgenoten daadwerkelijk belet naar het gemeentehuis te komen. Een voorkeur voor een andere of fraaiere locatie is geen beletsel in de zin van dit artikel.

Behoorlijk bewezen betekent dat de verhindering met stukken moet worden aangetoond. Welke stukken dat zijn, hangt af van de aard van het beletsel; de gemeente zal willen zien dat de verhindering echt is en dat zij bestaat op de datum van de voltrekking.

Binnen dezelfde gemeente

De uitzondering verruimt de plaats van voltrekking, niet het gebied. Het bijzondere huis moet liggen in dezelfde gemeente als waar het huwelijk wordt voltrokken. Bevindt de verhinderde partner zich in een andere gemeente, dan moet de voltrekking dus in die gemeente worden geregeld.

Zes getuigen

Bij een gewone voltrekking volstaan twee getuigen; in een bijzonder huis vraagt de wet er zes. Het verhoogde aantal is een vaste voorwaarde: met minder getuigen is niet voldaan aan dit artikel, en artikel 1:70 BW verbindt aan het ontbreken van het vereiste aantal getuigen de mogelijkheid van nietigverklaring.

Reken daar in de praktijk mee: zes meerderjarige mensen tegelijk bijeenbrengen op een plek die daar niet op is ingericht, vraagt organisatie, en wie over die plek gaat, moet ermee instemmen.

Een voorbeeld. Twee mensen willen trouwen, maar een van hen is door een bewezen beletsel aan zijn woning gebonden. Zij leveren het bewijs van het beletsel bij de gemeente aan, regelen zes meerderjarige getuigen en spreken een datum af. De ambtenaar van de burgerlijke stand voltrekt het huwelijk dan in die woning, omdat die in dezelfde gemeente ligt.

In de praktijk

Neem meteen contact op met de gemeente en leg de situatie uit; er moet een ambtenaar beschikbaar zijn en er moet een besluit komen over de locatie. Zorg tijdig voor een gedateerd stuk waaruit het beletsel blijkt. Is er haast, vraag dan tegelijk naar vrijstelling van de wachttijd, want anders loopt u daar alsnog op vast.