Artikel 1:432a BW: Gemeentelijk advies over voortzetting van een bewind

Gemeentelijk advies over voortzetting van een bewind

Dit artikel is van toepassing indien het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar de rechthebbende woonplaats heeft, schriftelijk aan de griffier van de ingevolge artikel 266 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering bevoegde rechtbank kenbaar heeft gemaakt dat het advies wenst uit te brengen over de vraag of een voldoende behartiging van de belangen van rechthebbenden kan worden bewerkstelligd met een meer passende en minder verstrekkende voorziening dan met de voortzetting van bewind, totdat het college deze verklaring schriftelijk intrekt.
De rechter verplicht de bewindvoerder binnen drie maanden na de instelling van een bewind wegens verkwisting of het hebben van problematische schulden afschrift van de boedelbeschrijving, bedoeld in artikel 436, eerste lid, en een plan van aanpak te zenden aan het college.
De rechter kan de bewindvoerder verplichten binnen drie maanden na de instelling van een bewind wegens een lichamelijke of geestelijke toestand afschrift van de bescheiden, bedoeld in het tweede lid, te zenden aan het college indien tevens sprake is van problematische schulden.
Indien de rechter de bewindvoerder verplicht de bescheiden, bedoeld in het tweede lid, te zenden aan het college, kan het college aan de rechter een advies als bedoeld in het eerste lid uitbrengen. De bewindvoerder bericht het college binnen twee weken na de instelling van het bewind over de instelling.
Het college verstrekt het advies aan de griffier, de rechthebbende en de bewindvoerder binnen vier weken na ontvangst van de bescheiden, bedoeld in het tweede lid.
Indien het college adviseert dat een voldoende behartiging van de belangen van de rechthebbende kan worden bewerkstelligd met een meer passende en minder verstrekkende voorziening, beslist de rechter of het bewind wordt voortgezet dan wel beëindigd. De griffier zendt afschrift van de beschikking aan het college. In afwijking van artikel 806, eerste lid, onderdeel a, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering staat voor het college geen hoger beroep open tegen de beschikking.
Gelet op artikel 9, tweede lid, onderdeel b, van de Algemene verordening gegevensverwerking is het verbod om gegevens over de gezondheid van de rechthebbende te verwerken niet van toepassing indien de verwerking noodzakelijk is in het kader van het verstrekken van een advies als bedoeld in het eerste lid.

Toelichting

Bewind wegens problematische schulden is vaak niet de enige mogelijke hulp. Gemeenten bieden schuldhulpverlening, budgetbeheer en begeleiding, en zij zien in de praktijk of iemand daarmee ook geholpen zou zijn. Dit artikel geeft de gemeente een adviesrecht: zij kan de kantonrechter laten weten dat de belangen van de betrokkene met een lichtere voorziening voldoende zijn gediend.

Eerst een melding van de gemeente

De regeling werkt alleen als het college van burgemeester en wethouders van de woongemeente zich vooraf schriftelijk bij de griffie van de bevoegde rechtbank heeft gemeld met de mededeling dat het zulke adviezen wil uitbrengen. Die melding geldt totdat de gemeente haar schriftelijk intrekt. Gemeenten die dit niet doen, krijgen deze rol dus niet.

Welke stukken de bewindvoerder moet sturen

Bij een bewind wegens verkwisting of problematische schulden verplicht de rechter de bewindvoerder om binnen drie maanden na de instelling twee stukken aan het college te sturen: een afschrift van de boedelbeschrijving en een plan van aanpak. Bij een bewind wegens een lichamelijke of geestelijke toestand kan de rechter dat ook opleggen, maar alleen als er daarnaast problematische schulden zijn. De bewindvoerder laat de gemeente bovendien binnen twee weken na de instelling weten dat het bewind er is.

De termijnen van het advies

Krijgt het college de stukken, dan kan het advies uitbrengen. Het moet dat doen binnen vier weken na ontvangst, en het stuurt het advies niet alleen naar de griffier maar ook naar de rechthebbende en de bewindvoerder. Zo weet de betrokkene precies wat er over zijn situatie wordt gezegd en kan hij daarop reageren.

Wie uiteindelijk beslist

Adviseert de gemeente dat een meer passende en minder verstrekkende voorziening volstaat, dan beslist de kantonrechter of het bewind doorloopt of eindigt. Het advies is dus geen beslissing. De griffier stuurt de beschikking aan het college. Tegen die beschikking kan de gemeente zelf niet in hoger beroep; het adviesrecht maakt haar geen procespartij.

Om te kunnen adviseren mag het college zo nodig gegevens over de gezondheid van de rechthebbende verwerken; de wet maakt daarvoor uitdrukkelijk een uitzondering op het verbod om zulke bijzondere gegevens te gebruiken.

Een voorbeeld. Een man komt met loonbeslag en achterstanden onder bewind. De bewindvoerder stuurt binnen drie maanden de boedelbeschrijving en zijn plan van aanpak naar de gemeente. Die ziet dat het inkomen stabiel is en dat een schuldregeling met budgetcoaching loopt, en adviseert dat begeleiding volstaat. De kantonrechter weegt dat advies, hoort de man en beslist of het bewind eindigt.

In de praktijk

Voor de rechthebbende is dit een kans, geen bedreiging: het advies kan ertoe leiden dat een ingrijpende maatregel eerder wordt afgebouwd. Reageer daarom als u het advies ontvangt en zeg wat u zelf denkt aan te kunnen. Voor de bewindvoerder zijn de termijnen hard; te laat sturen ondermijnt het toezicht en kan bij het toezicht van de kantonrechter tegen hem werken. Voor familieleden is dit het moment om te melden welke hulp er al is, zodat de kantonrechter het volledige beeld heeft.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst