Boek 1 Artikel 253i (1:253i BW)

Het gezag gaat niet alleen over verzorging en opvoeding maar ook over geld en goederen. Dit artikel bepaalt wie het vermogen van een minderjarige beheert en wie het kind vertegenwoordigt bij rechtshandelingen. Bij gezamenlijk gezag doen de ouders dat samen; oefent één ouder het gezag alleen uit, dan doet die het alleen. Op die hoofdregel bestaan enkele uitzonderingen.

Samen beheren, alleen mogen handelen

Ouders met gezamenlijk gezag voeren samen het bewind en vertegenwoordigen het kind samen. De wet voegt daar een praktische regel aan toe: één ouder mag dit ook alleen doen, zolang niet is gebleken van bezwaren van de andere ouder. Daardoor hoeft niet voor elke handeling een dubbele handtekening te worden geregeld, terwijl de andere ouder wel kan ingrijpen als hij het er niet mee eens is.

Welke rechter bij een geschil

Komen ouders er over het bewind niet uit, dan geldt de geschillenregeling van artikel 1:253a BW, met één verschil: niet de rechtbank maar de kantonrechter beslist. Dat is een belangrijk onderscheid. Gaat het over de persoon van het kind, dan is de rechtbank aan zet; gaat het over het vermogen, dan de kantonrechter.

Wanneer een ander het bewind voert

Van de hoofdregel kan op drie manieren worden afgeweken. Ten eerste kan de rechter bij de beschikking waarin het gezag aan één ouder wordt opgedragen, bepalen dat de andere ouder het bewind voert; daarvoor is een gezamenlijk verzoek nodig, of een verzoek van één ouder waar de ander zich niet tegen verzet. Ten tweede kan het bewind bij een beëindiging van het gezag anders worden geregeld. Ten derde kan degene die een minderjarige iets schenkt of nalaat, bij de gift of bij testament bepalen dat een ander het bewind over die goederen voert.

In dat laatste geval staan de ouders niet buitenspel: zij, of de ouder die het gezag alleen uitoefent, kunnen van die bewindvoerder rekening en verantwoording vragen. Zij kunnen dus controleren wat er met het vermogen van hun kind gebeurt, ook al beheren zij het niet zelf.

Als het bijzondere bewind eindigt

Vervalt het bewind dat de schenker of erflater had ingesteld, dan herleeft de gewone regeling: bij gezamenlijk gezag beheren de ouders samen, bij eenhoofdig gezag beheert die ene ouder. Er is dan geen nieuwe beslissing nodig; het vermogen valt automatisch terug onder het ouderlijk bewind.

Een voorbeeld. Een grootvader laat zijn kleinzoon van tien een bedrag na en bepaalt in zijn testament dat een oom het beheert tot het kind meerderjarig is. De ouders beheren dat geld dus niet, maar mogen de oom wel om rekening en verantwoording vragen. Over het spaargeld dat het kind zelf al had, blijven zij gewoon het bewind voeren.

In de praktijk

Krijgt uw kind een erfenis of een schadevergoeding, ga dan na of er een bijzondere bewindvoerder is aangewezen. Zolang dat niet zo is, beheert u het geld en moet u dat doen in het belang van het kind. Grote uitgaven of beleggingen doet u niet zonder u ervan te vergewissen welke toestemming daarvoor nodig is; bij twijfel legt u de vraag voor aan de kantonrechter.