Boek 1 Artikel 58 (1:58 BW)

Tussen de melding van een voorgenomen huwelijk en de voltrekking kan maanden zitten, en in die tijd kan een verblijfssituatie veranderen. Artikel 1:58 BW verplicht de ambtenaar van de burgerlijke stand daarom om vlak voor de voltrekking opnieuw te kijken naar het verblijfsrecht van de aanstaande echtgenoot die niet de Nederlandse nationaliteit heeft.

De hercontrole

De controle gebeurt vóór de voltrekking, niet erna. Het gaat om de rechtmatigheid van het verblijf in Nederland. De eerdere controle bij de melding is dus geen eindpunt: de gemeente kijkt nog een keer, met de gegevens van dat moment.

Voor het paar betekent dit dat het verstandig is wijzigingen in de verblijfssituatie zelf te melden, en documenten mee te nemen die de actuele stand laten zien. Wie dat niet doet, loopt het risico dat de gemeente vlak voor de datum vragen stelt.

Wanneer de akte wordt geweigerd

Bestaat er geen rechtmatig verblijf op de gronden die de Vreemdelingenwet 2000 daarvoor aanwijst, en meent de ambtenaar dat het ten minste één van de aanstaande echtgenoten niet om de plichten van het huwelijk gaat maar om toelating tot Nederland, dan weigert hij de huwelijksakte op te maken. Die weigering verloopt langs de regeling van artikel 1:18c BW.

Twee dingen moeten dus samenvallen: de verblijfsstatus én het oordeel over het oogmerk. Dat oordeel hoeft niet op beiden te slaan; voldoende is dat de ambtenaar zo'n oogmerk bij één van de twee aanneemt. Het ontbreken van een verblijfsvergunning bij een partner rechtvaardigt op zichzelf nog geen weigering; beslissend is waar het huwelijk voor bedoeld is.

Wat u kunt doen bij een weigering

Een weigering is een besluit en moet gemotiveerd zijn. U kunt het binnen de wettelijke termijn aan de rechtbank voorleggen. Bewaar daarom de brief met de verzenddatum; die datum bepaalt hoeveel tijd u heeft.

In de procedure kunt u laten zien hoe uw relatie eruitziet en waarop uw beslissing om te trouwen berust. De rechter beoordeelt de zaak zelfstandig en is niet gebonden aan het oordeel van de ambtenaar.

Een voorbeeld. Een stel meldt een voorgenomen huwelijk; enkele maanden later, kort voor de trouwdatum, controleert de gemeente opnieuw het verblijfsrecht van een van hen. Blijkt de situatie ongewijzigd en zijn er geen aanwijzingen over het oogmerk, dan gaat het huwelijk gewoon door.

In de praktijk

Houd uw verblijfsdocumenten actueel en neem ze mee naar de afspraken bij de gemeente. Loopt er een aanvraag bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst, meld dat dan; onduidelijkheid leidt sneller tot vragen dan een lopende procedure. Wordt de akte geweigerd, schakel dan snel een advocaat in, want de termijn om naar de rechtbank te gaan is kort.